Tip 2 Diabetes Mellitus tedavisinde yeni başlanan oral antidiyabetik ajanların vücut kompozisyonuna etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA PINAR ZİYADANOĞLU CEZAİRLİ
Danışman: Hayriye Esra ATAOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bu çalışmamızda, dahiliye polikliniğimizdeki tip 2 diabetes mellitus (T2DM) hastalarına yeni başlanan oral antidiabetik (OAD) tedavilerinin, hastaların 0. ve 6. aylardaki vücut kompozisyonuna etkisini, bioimpedans analizi (BİA) metoduyla belirlemeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Nisan 2022-Mart 2023 tarihleri arasında SBÜ Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran T2DM tanılı ve son iki hafta içinde yeni OAD (metformin, dipeptidil peptidaz-4 inhibitörleri, sülfonilüre, pioglitazon, sodyum-glukoz-kotransporter-2 inhibitörleri) başlanmış olan toplam 60 hasta, prospektif olarak çalışmaya dâhil edildi. İnsülin tedavisi alan hastalar dışlandı. Çalışmaya katılmayı kabul eden hastaların, 0. ve 6. ay takiplerindeki kan ve idrar tetkikleriyle beraber, TANİTA tartı ölçümleri doktor eşliğinde uygulandı ve kaydedildi. İstatistiksel analiz için Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) for Windows 16.0 programı kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Araştırmamız tek merkezli prospektif çalışmadır. BULGULAR: Çalışmamız T2DM tanılı, yaş aralığı 22-70 olan %43'ü erkek, %57'si kadın hastadan oluşmaktadır. Çalışmaya alınan hastalara yeni eklenen ilaçların dağılımı %35 metformin, %16 DPP4 inhibitörü, %5 sülfonilüre, %12 pioglitazon, %30 SGLT-2 şeklinde olmuştur. Çalışmamızda, 6 ay boyunca izlenen tüm hastalar incelendiğinde, eklenen OAD'lerin kilo kaybı, vücut kitle indeksi'nde (VKİ) azalma, açlık kan şekerinde (AKŞ) azalma, serum albümin düzeyinde artış, serum aminotransferaz seviyelerinde azalma, serum üre, kreatinin ve sodyum seviyelerinde artış da istatistiksel olarak anlamlı sonuçlanmıştır. Eklenen OAD'ler ayrı ayrı incelendiğinde; sulfonilüre ve metformin grubunda herhangi bir değişkende istatistiksel bir anlamlı değişiklik saptanmadı. DPP4 inhibitörü eklenen grupta; kilo ve VKİ'de azalma, hematokritte (hct) azalma görülmüş; pioglitazon eklenen grupta kilo ve VKİ'de artış; SGLT-2 inhibitörü eklenen grupta hemoglobinde (Hgb) artış görülmüştür. Çalışmamızda, tüm hastaların TANITA tartı değerleri 6 ay boyunca incelendiğinde, uygulanan antidiyabetik tedavilerin yumuşak kas dokusu, hücre içi sıvıları ve hücre kütlesinde anlamlı bir değişikliğe sebep olmadığı görülmüştür. Diğer yandan, tüm hastalar incelendiğinde; iskeletsel kaslarda ve hücre dışı sıvılarında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma saptanmıştır. Eklenen OAD'ler ayrı ayrı incelendiğindeyse; metformin, DPP4 inhibitörü, SGLT2 inhibitörü ve sülfonilüre eklenen gruptaki TANITA ölçümünde anlamlı değişim saptanmazken, pioglitazon eklenen hasta grubunda iskeletsel kaslarda artış görülmüştür. SONUÇ: Çalışmamızda T2DM hastalarına başlanan OAD'lerin; laboratuar ve vücut kompozisyonu ölçümlerini etkilediği görülmüştür. Özellikle pioglitazon artmış kas kitlesiyle ilişkilidir. OAD'lerin; T2DM hastalarındaki laboratuvara olan etkileri üzerine yapılan çalışmalar yaygın olsa da; vücut kompozisyonuna olan etkileri üzerine yapılan araştırmalar enderdir. Bizim çalışmamızda vaka sayısı az olmakla birlikte; komplike olmayan hastalarda SGLT2 inhibitörlerinin volüm deplesyonuna yola açmadığı ve pioglitazonun da anlamlı vücutta sıvı birikime yol açmadığını tespit ettik. Bu konudaki araştırmaların yaygınlaştırılması ve OAD'lerin vücut kompozisyonlarına etkisi; özellikle kardiyorenal komplikasyonu olan hastalarda değerlendirilmesi önemlidir. Anahtar kelimeler: Tip 2 diyabet, oral antidiyabetik, TANITA, vücut kompozisyonu, biyoimpedans analizi.