65 yaş ve üstü hastaların günlük ve enstrümental yaşam aktivitelerine göre bağımlılık seviyesi ile cilt lezyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

HİLAL GÜRBÜZ TÜRKMEN

65 yaş ve üstü hastaların günlük ve enstrümental yaşam aktivitelerine göre bağımlılık seviyesi ile cilt lezyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL GÜRBÜZ TÜRKMEN

Danışman: Burcu DOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Geriatrik yaş 65 yaş ve üstü olarak kabul edilmektedir. Yaşlı nüfusun popülasyondaki oranı giderek artmaktadır. Yaşlanma ile birlikte tüm sistemler gibi hastaların ciltlerinde de çevresel ve genetik faktörlere bağlı olarak değişiklikler oluşmaktadır. Geriatrik yaş aynı zamanda kişilerin günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlıktan bağımlılığa geçiş dönemi olarak düşünülebilir. Bizim çalışmamızda 65 yaş ve üstü hastaların günlük ve enstrümental yaşam aktivitelerindeki bağımlılık seviyesi ile cilt lezyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma 01.11.2022-31.03.2023 tarihleri arasında, SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Geriatri Polikliniği'ne başvuran 65 yaş ve üstü çalışmaya katılmayı kabul eden hastalar üzerinde yapılmıştır. Sorumlu araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik özellikleri ve kronik hastalıkları sorgulayan veri toplama formu kullanılmıştır. Katılımcıların günlük yaşam aktivitelerinde ve enstrümental yaşam aktivitelerindeki bağımlılık seviyesinin tespiti için Katz GYA ve Lawton-Brody EGYA ölçeği kullanılmış ve fizik muayenede tespit edilen cilt lezyonları kaydedilmiştir. Veriler SPSS programından uygun testler kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya 228 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 76,20±7,09, Hastaların 145 (%63,60)'i erkek, 127 (%55,70)'si evli, 36(%15,80)'sı okuryazar değildi. Hastaların 140 (%61,40)'ı Katz GYA ölçeğinde 6 puan almış tam bağımsız olarak ve 15(%6.60)'i 0 puan almış olup tam bağımlı olarak değerlendirilmiştir. Lawton Broody EGYA ölçeğinden, 34(%14,90)'ü 0 puan alarak EGYA'sında tam bağımlı olarak değerlendirilmiştir. Mini MentalTest'te ise 162 (%71,10) kişi 24-30 puan aralığındaydı. Hastaların 83 (%36,40)'ünde dermatofitoz, 78 (%34,20)'inde egzema, 72 (%31,60)'sinde pruritis, 86 (%37,70)' sında seboreik keratoz, 92 (%40,40)'sinde kserozis olduğu saptandı. Katz GYA ölçeğinden 6 puan alan kişilerde enfeksiyona bağlı lezyon, egzema, pruritis, diyabetik ayak, kserozis ve dekübit ülseri görülmeme oranının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edildi (sırasıyla p=<0,001, p=0,006, p=0,011, p=0,010, p=<0,001, p=<0,001). LawtonBroody ölçeğinden 8 puan alan kişilerde enfeksiyona bağlı lezyon, egzema, pruritis, diyabetik ayak, ve dekübit ülseri görülmeme oranının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edildi (sırasıyla p=<0,001, p=0,001, p=0,009, p=<0,001, p=<0,001).Standardize Mini Mental Test'ten 24-30 puan aralığında alan kişilerde enfeksiyona bağlı lezyon, egzema, pruritis, diyabetik ayak, kserozis ve dekübit ülseri görülmeme oranının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edildi (sırasıyla p=<0,001, p=0,002, p=0,045, p=0,001, p=0,004, p=<0,001). Sonuç: Çalışmamızda yaşlıların, bakım veren kişilere olan bağımlılık seviyeleri ile cilt lezyonları arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yaşlıların bakım verenlerinin bilgilendirilmesi ve bakım verenlerin ve hastaların cilt lezyonları hakkında farkındalıklarının arttırılması, bağımlı kişilerin yaşam kalitesinin artırılmasında ve oluşabilecek cilt lezyonlarının önlenmesinde faydalı olabilir.