Aile hekimliği uzmanlık eğitimi almakta olan hekimlerin akılcı ilaç kullanımına yönelik bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGÜR ARİ

Danışman: Velittin Selçuk ENGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Akılcı ilaç kullanımı; bireylerin klinik ihtiyaçlarına uygun ilacı, uygun dozda, uygun süreyle ve en düşük maliyetle kullanmalarını ifade etmektedir. Akılcı ilaç kullanımının sağlanmasında aile hekimliği alanında çalışan hekimlerin bilgi düzeyi, tutumları ve reçeteleme davranışları önemli bir belirleyicidir. Bu çalışmanın amacı aile hekimliği uzmanlık eğitimi almakta olan hekimlerin akılcı ilaç kullanımına yönelik bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı , gözlemsel ve kesitsel tipte planlanmıştır. Araştırmaya aile hekimliği uzmanlık eğitimi almakta olan toplam 214 hekim katılmıştır. Veriler anket yöntemi ile toplanmış olup anket formunda katılımcıların sosyodemografik özellikleri, akılcı ilaç kullanımına ilişkin bilgi düzeyi, tutumları ve reçeteleme sürecine yönelik davranışlarını değerlendiren sorular yer almıştır. Elde edilen veriler SPSS istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiş, tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra gruplar arası karşılaştırmalarda Ki-kare testi ve Fisher kesin testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p 0,05). Bununla birlikte bazı klinik sorgulama davranışlarında cinsiyet ve mesleki deneyime göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Akılcı ilaç kullanımı tutum boyutuna ait maddeler için hesaplanan Cronbach's Alpha değeri düşük bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada aile hekimliği uzmanlık eğitimi almakta olan hekimlerin akılcı ilaç kullanımına ilişkin bilgi ve tutumlarının genel olarak iyi düzeyde olduğu, reçeteleme öncesi hasta değerlendirme ve hasta bilgilendirme davranışlarının yüksek olduğu, ancak tedavi sonrası izlem ve tedaviye uyumun değerlendirilmesi basamaklarının daha sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Akılcı ilaç kullanımının geliştirilmesi için mezuniyet öncesi ve mezuniyet sonrası eğitimlerin artırılması, klinik rehber kullanımının teşvik edilmesi, hasta bilgilendirmesine yeterli zaman ayrılabilmesi için çalışma koşullarının düzenlenmesi ve toplumun akılcı ilaç kullanımı konusunda bilinçlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılması önerilmektedir.