Diz osteoartriti olan hastalarda ultrasonografi eşliğinde uygulanan geniküler sinir bloğunun ağrı, yaşam kalitesi ve diz eklem propriosepsiyonu üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA NUR AFŞİN BENER
Danışman: Elif YALÇIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Diz osteoartriti (OA), eklem kıkırdağının progresif dejenerasyonu ile karakterize olup ağrı, tutukluk ve fonksiyon kaybına yol açan yaygın bir kas-iskelet sistemi hastalığıdır. Diz OA'da yalnızca ağrı ve fonksiyonel kısıtlılık değil, aynı zamanda proprioseptif duyuda bozulma da önemli bir klinik sorundur. Geniküler sinir bloğu (GSB), son yıllarda ağrı kontrolünde etkili bir girişimsel yöntem olarak öne çıkmakla birlikte proprioseptif fonksiyonlar üzerindeki etkisi net değildir. Bu çalışmada, diz OA'lı hastalarda ultrasonografi (USG) eşliğinde uygulanan GSB'nin propriosepsiyon, ağrı, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniği'ne başvuran ve Kellgren–Lawrence Evre 2–3 diz osteoartriti tanısı alan toplam 40 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar randomize olarak egzersiz ve GSB+egzersiz olmak üzere iki gruba ayrıldı. Tüm hastalara ev egzersiz programı uygulanırken, müdahale grubuna ek olarak USG eşliğinde geniküler sinir bloğu uygulandı. Hastalar tedavi öncesi, 2. hafta ve 1. ayda değerlendirildi. Ağrı düzeyi Vizüel Analog Skala (VAS), fonksiyonel durum Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC), yaşam kalitesi Nottingham Sağlık Profili (NSP) ile değerlendirildi. Diz eklem propriosepsiyonu Continuous Passive Motion (CPM) cihazı kullanılarak eklem pozisyon hatası yöntemiyle (JPS) 30°, 45° ve 60° fleksiyon açılarında ölçüldü. Bulgular: Tedavi sonrası değerlendirmelerde her iki grupta da VAS, WOMAC ve NSP skorlarında istatistiksel olarak anlamlı iyileşme saptandı (p 0,05). Bununla birlikte, GSB+egzersiz grubunda 60° fleksiyon açısında zaman içerisinde sınırlı bir iyileşme gözlendi. Sonuç: Geniküler sinir bloğunun egzersiz programı ile birlikte uygulanmasının diz osteoartritli hastalarda ağrı, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi üzerinde yalnızca egzersize kıyasla daha belirgin iyileşme sağladığı görülmüştür. Proprioseptif değerlendirmede gruplar arasında anlamlı fark saptanmamakla birlikte, özellikle 60° fleksiyon açısında sınırlı bir iyileşme gözlenmiştir. Bu bulgular, geniküler sinir bloğunun kısa dönem takipte proprioseptif fonksiyonu olumsuz etkilemediğini düşündürmektedir. Geniküler sinir bloğu, egzersiz ile kombine edildiğinde diz osteoartriti tedavisinde etkili ve uygulanabilir bir tedavi seçeneği olarak değerlendirilebilir. Anahtar Kelimeler: Diz osteoartriti, geniküler sinir bloğu, propriosepsiyon, CPM, eklem pozisyon hatası