Meme kanserinde neoadjuvan kemoterapi sonrası patolojik yanıtta etkili faktörler

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ALİ KARATUTLU

Danışman: Birol OCAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, neoadjuvan kemoterapi (NAK) uygulanan erken ve lokal ileri evre meme kanseri olgularında cerrahi sonrası patolojik tam yanıt (pCR) oranını ve bu yanıta etki eden hasta ile tümör özelliklerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Ocak 2019–Ağustos 2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Bölümü'ne başvuran ve NAK sonrası opere edilen 53 meme kanseri hastası retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların demografik verileri, tümörün klinik ve patolojik özellikleri, uygulanan NAK rejimleri ile cerrahi sonrası Miller–Payne sınıflamasına göre belirlenen patolojik yanıt düzeyleri kaydedilmiştir. Patolojik tam yanıt (pCR), Miller–Payne sınıflamasında grade 5 olarak tanımlanmıştır. İstatistiksel analizlerde sürekli değişkenler için Shapiro–Wilk testi, kategorik veriler için frekans analizi; pCR'yi etkileyen faktörlerin belirlenmesinde ise çok değişkenli lojistik regresyon analizi kullanılmıştır . Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 51,1 ± 10,1 yıl olup, %64,2'si postmenopozal dönemdedir. Cerrahi sonrası genel pCR oranı %35,8 olarak saptanmıştır. Moleküler alt tiplere göre pCR oranları; hormon reseptörü (HR) pozitif, insan epidermal büyüme faktörü reseptörü-2 (HER-2) negatif hastalarda %9; HR negatif/HER-2 pozitif hastalarda %100; HR pozitif/HER-2 pozitif hastalarda %45; triple negatif grupta ise %62,5 olarak bulunmuştur. Tek değişkenli analizde p<0,25 olan tanı yaşı, klinik tümör evresi, klinik lenf nodu evresi, menopoz durumu, östrojen reseptör durumu, progesteron reseptör durumu, HER-2 durumu, tümör grade'i ve kemoterapi ile cerrahi arası süre değerlendirilmiştir. Çok değişkenli analiz sonucunda, yüksek histolojik grade ve HER-2 pozitifliği istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pCR ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada, HER-2 pozitifliği ve yüksek tümör grade'inin, neoadjuvan kemoterapi sonrası pCR ile anlamlı şekilde ilişkili olduğu gösterilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, HER-2 pozitif ve yüksek grade'li tümörlerde neoadjuvan kemoterapinin etkinliğinin daha yüksek olduğu ve bu hasta gruplarında pCR oranlarını artırmak amacıyla öncelikli tedavi seçeneği olarak değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.