Bir eğitim hastanesine başvuran sürücü ve sürücü adaylarının doldurdukları beyan formlarındaki bilgiler ile muayene bulgularının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURSEN SÜMER
Danışman: Mehmet ÖZEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Günümüzde giderek kalabalıklaşan, herkesin günlük hayatında zorluklarına maruz kaldığı trafik, yaralanmalı ve ölümlü kazalar nedeniyle insan sağlığı açısından da önemli bir sorundur. Trafikte araç kullanacak kişilerin sürücü belgesi alabilmesi için sağlık durumlarının buna uygun olduğunun hekim raporu ile tespit edilmesi zorunludur. Rapor için hekime başvuranlardan bazıları mevcut sağlık sorunlarını gizleyebilmektedir. Bu durum hekimin işini zorlaştırmakta, gözden kaçan bazı sağlık sorunları ileride telafisi olanaksız sonuçlara yol açabilmektedir. Bu araştırmada sağlık raporu almak için başvuran sürücülerin ya da sürücü adaylarının doldurdukları beyan formlarında verdikleri bilgilerin güvenilirliği araştırılarak, beyan formlarının iyileştirilmesi ya da adayların sağlık durumunun doğru biçimde değerlendirilmesine yönelik yeni tespit yöntemleri önerilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 3215 sürücü/sürücü adayının doldurmuş olduğu beyan formları ile düzenlenen sağlık raporları geriye dönük olarak incelendi. Başvuranlara ait tıbbi kayıtlar, sağlık kurulu (engelli) raporları, ilaç/malzeme kullanım raporları, konsültasyon belgeleri ve tetkik sonuçları da gerektiğinde incelemeye alındı. Başvuranların cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve meslek gibi demografik özellikler değerlendirildi, antropometrik ölçümleri ile klinik özellikleri arasındaki ilişki incelendi, kayıtlı olduğu aile hekimini bilme ve sürücü belgesi sağlık raporu için aile hekimine başvurma durumu hakkında toplanan bilgiler değerlendirildi. Bulgular: Araştırma kapsamında 2453 (%76.3) erkek, 762 (%23.7) kadın olmak üzere toplam 3215 kişinin beyan ve muayene formları değerlendirildi. Bunlardan 2172 (%67.6) kişinin başvuru sırasında tanısı konulmuş hastalığı veya yakınması olmadığı, 1043 (%32.3) kişinin ise mevcut en az bir sağlık sorununun olduğu saptandı. Aile Hekimliği Polikliniği'nde ve sevk edilen branşlarda yapılan muayeneler sonucunda sürücü/sürücü adaylarında en sık saptanan sorun görme bozukluğudur ve 832 (%25.9) kişide saptanmıştır. Eklem hareketlerinde kısıtlılık 269 (%8.4), kalp damar hastalığı 171 (%5.3) sinir sistemi hastalığı 158 (%4.9), diyabetes mellitus 113 (%3.5) kişide tespit edilmiştir. Katılımcıların beyan bilgileri ile muayene bulguları arasındaki uyum Kappa analizi ile değerlendirildiğinde; işitme kaybı (Kappa=0.911; p<0.001), eklem hareketlerinde kısıtlılık (Kappa=0.815; p<0.001), ekstremite noksanlığı (Kappa=0.713; p<0.001) beyanları ile doktor muayenesi sonuçlarında uyum "çok iyi" bulunurken; kas hastalığı (Kappa=0.378; p<0.001), uyku bozukluğu (Kappa=‒0.002; p=0.909) beyanları ile doktor muayene sonucu arasında "zayıf" ilişki saptanmıştır. Başvuranlara kayıtlı olduğu aile hekimini tanıyıp tanımadıkları sorulmuştu; yanıt veren 3097 kişiden 1804'ünün (%58,3) kişi aile hekiminin adını bilmediği, kayıtlı olduğu aile sağlığı merkezinin adını ve yerini bilenlerin ise sadece 118 (%3.7) kişi olduğu saptandı. Sürücü belgesi sağlık raporu almak için kendi aile hekimine başvurup başvurmadıkları sorulan 2251 (%70,0) kişinin aile hekimine hiç başvurmadığı, başvuran 829 kişiden 744'ünün (%89,7) ise hiç muayene edilmeden uzmana sevk edildiği öğrenildi. Sonuç: Beyan formunda verilen bilgiler ile hekim muayenesi ve sağlık kayıtlarının kontrolü sonucunda elde edilen bulgular arasında belirgin farklar olduğu gözlenmiştir. Sağlık raporunu alamamaktan ya da mevcut sürücü belgelerine kısıtlama getirileceğinden endişe duyan kişiler yanlış beyanda bulunabilir, bazen de beyan formundaki tıbbi ifadeleri tam anlayamadıkları için sorulara yanlış yanıt verebilirler. Bu yüzden hekimler beyan formlarını dikkatle incelemeli, beyan edilen sağlık sorunlarını araştırmalı, ancak incelemesini bunlarla sınırlı tutmayıp, detaylı anamnez almalı, tıbbi kayıtları incelenmeli, ayrıntılı muayene yapmalı ve gerektiğinde ilgili branşlardan görüş alarak kendisine verilen sorumluluğu hakkıyla yerine getirmelidir. Beyan formunun güncellenerek daha kolay anlaşılır ve doldurulur hale getirilmesi yararlı olacaktır.