Ergenlerde içselleştirme bozukluklarının tedavisine duygu düzenleme zorluklarının etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAREN ÖZGÜ AKIN SOYUPEK
Danışman: Esra ÇÖP
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırmamızda içselleştirme sorunları ile yatarak tedavi gören hastaların yatış süreleri ve tedaviye yanıtlarında ebeveynlerinin duygu düzenleme zorluklarının ve kendi duygu düzenleme zorluklarının etkisini araştırmayı, bu etkilerin birbirleriyle ilişkilerini ortaya çıkarmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızın örneklemi 20.03.2024-15.11.2024 tarihleri arasında çocuk psikiyatri servisinde yatışı olan, tanısı içselleştirme bozukluklarından biri olan, çalışmaya katılım kriterlerini taşıyan ve çalışmaya katılması için ailesinin onam verdiği ergenlerden ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan ebeveynlerinden oluşturulmuştur. Çalışmaya 70 hasta, 70 ebeveyn alınmıştır. Hastaların 5 tanesi tedaviyi tamamlamadan tedavi ret ile taburcu olduğu için çalışmanın veri analizi 65 hasta-ebeveyn çifti üzerinden yapılmıştır. Klinisyen tarafından yatış ve taburculuk sırasında tedavi yanıtı değerlendirmek amacıyla KGİÖ "Genel Klinik İzlenim Ölçeği "doldurulmuştur. Ebeveynler tarafından yatış sırasında "Sosyodemografik Veri Formu", duygu düzenleme güçlüklerinin saptanması için DDGÖ-16 (Duygu Düzenleme Güçlüğü Kısa Formu), çocuklarının duygularıyla baş etme becerilerini değerlendirmek için ODBÖ (Olumsuz Duygularla Baş Etme Ölçeği) doldurulmuştur. Hastalar yatış sırasında; içselleştirme sorunlarını saptamak için "Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA)", depresif belirtilerin varlığını ve şiddetini saptamak için "Çocuklar için Depresyon Ölçeği (ÇDÖ)", anksiyete belirtilerini varlığını ve şiddetini saptamak için KAY-BÖ (Çocukluk Çağı Kaygı Bozuklukları Özbildirim Ölçeği), duygu düzenleme zorluklarını saptamak için "DDGÖ (Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği") doldurmuştur. Ebeveynlere ve çocuklara araştırma hakkında bilgilendirilme yapılıp araştırmaya katılmayı kabul edenlerden sözel aydınlatılmış onam ve yazılı olarak 'Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu' alınmıştır. Bulgular: Çalışmamızda ebeveynlerin duygu düzenleme zorluklarının olumsuz ebeveyn tutumlarını artırdığı, çocukların duygu düzenleme zorluklarının da çocuklardaki içselleştirme sorunlarını artırdığı gösterilmiştir. Total etkiler açısından, ebeveyn duygu düzenleme güçlüğünün çocukların içselleştirme sorunları üzerindeki toplam etkisi güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bu, ebeveynlerin duygu düzenleme güçlüklerinin dolaylı yollarla çocukların psikososyal sonuçlarını etkileyebileceğini göstermektedir. Çocukların duygu düzenleme güçlüğünün de ebeveyn destekleyici tutumları üzerinden tedaviye istatistiksel olarak anlamlı bir toplam etkisi olduğu gösterilmiştir. Sonuç: Çalışma sonuçlarımız, ebeveynlerin duygu düzenleme güçlüklerinin ebeveynlik tutumları üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, çocuk ve ergen psikiyatrisi yataklı servislerinde tedavi gören ergenlerin tedaviye yanıtını birçok değişkenin etkilediği, bu değişkenler arasında olumlu ebeveynlik tutumlarının da önemli bir rol oynadığı çalışmamızda gösterilmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, yataklı servislerde tedavi gören ergenlerin ebeveynlerinin tedavi sürecine daha etkin bir şekilde dahil edilmesi ve özellikle olumlu ebeveynlik tutumlarının tedavi süreci ile sonrasında desteklenmesinin, tedavi başarısının artırılmasına önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Duygu Düzenleme Güçlüğü, Ebeveynin Duygu Düzenleme Güçlüğü, Çocuk Psikiyatrisi, Yataklı Servis Hastası, Tedavi Yanıtı