Evde bakım hastalarına bakım verenlerin dehidratasyon konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesi ve bu konuda verilen eğitimin hasta üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ENGİN SARIKAYA

Danışman: Hakan DEMİRCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, evde sağlık hizmeti alan hastalara bakım veren bireylerin dehidratasyon konusundaki bilgi, tutum ve davranış düzeylerini belirlemek ve eğitim müdahalesi sonrasında hem bakım verenlerin tutumlarında hem de hastaların dehidratasyon düzeylerinde meydana gelen değişiklikleri değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma,Bursa Orhangazi Devlet Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri birimine kayıtlı toplam 249 hasta ve onların birincil bakım verenleri ile yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Olgu Rapor Formu ile Dehidratasyon Tarama Ölçeği (DTÖ) kullanılmıştır. Ön test sonrasında bakım veren bireylere yaşlı bakım teknikeri tarafından görsel materyallerle desteklenmiş, kısa ve anlaşılır bir eğitim sunumu yapılmıştır. Yaklaşık bir ay sonra son testler uygulanarak değişim düzeyi analiz edilmiştir. Bulgular: Elde edilen bulgulara göre, eğitim sonrasında bakım veren bireylerin hastaya ilişkin gözlemlerinde anlamlı değişiklikler kaydedilmiş; hastaların dehidratasyon puanlarında istatistiksel olarak anlamlı düşüşler saptanmıştır (p<0,05). ANCOVA analizine göre, son test sonuçlarında en güçlü belirleyici değişkenin ön test puanları olduğu görülmüş (η²=0,173) ve bu durum başlangıç düzeyinin müdahale etkinliği üzerindeki önemini ortaya koymuştur. Sonuç: Dehidratasyonun önlenmesinde bakım veren bireylere yönelik kısa süreli, görsel destekli eğitimlerin etkili olduğu; bireysel başlangıç düzeylerine göre eğitim planlanmasının sonuçları daha da iyileştirebileceği belirlenmiştir.