Metabolik sendrom kriterleri ile santral retinal arter rezistif indeksi arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE BAŞER
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ülkemizde de oldukça yaygın olan metabolik sendrom, insülin direnci ile başlayan abdominal obezite, glukoz intoleransı ya da diabetes mellitus, dislipidemi, hipertansiyon ve koroner arter hastalığı (KAH) gibi sistemik hastalıkların geliştiği ölümcül bir endokrin bozukluktur. Metabolik sendrom tanı kriterleri abdominal obezite, hiperglisemi , hipertrigliseridemi, düşük HDL düzeyini içerir. Bu risk faktörlerinin bulunmasıyla karakterize metabolik sendrom, kronik inflamasyon, koagülasyon faktörlerinin artışı ve fibrinolizin azalması ile karakterize koagülasyon artışı durumu, endotel fonksiyon bozukluğu ve platelet hiperaktivitesi aracılığı ile inme ve diğer kardiyovasküler olayların gelişimine yatkınlık oluşturmaktadır.Çalışmamızın amacı metabolik sendrom kriterleri ile santral retinal arter rezistif indeksi arasında bir ilişki olup olmadığını irdelemektir;ilişki saptanması halinde metabolik sendrom tanısında kan tetkiki veya antropometrik ölçümler haricinde kullanılabilecek bir yöntem olup olamayacağını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Ankara Şehir Hastanesi İç Hastalıkları polikliniğine etik kurul onayından itibaren 6 ay içinde başvuran veya toplamda 86 gönüllüden; metabolik sendrom tanı kriterlerini karşılayan 18-75 yaş arası;,ek hastalığı olmayan , ilaç kullanımı olmayan ,aktif malignitesi ,sigara kullanımı olmayan ve gebe olmayan hastalar ile kontrol grubu olarak metabolik sendrom tanı kriterlerini karşılamayan,18-75 yaş arası ;ek hastalığı olmayan,aktif malignitesi ,sigara kullanımı olmayan ve gebe olmayan hastaların dahil edilmesi planlandı.Katılımcılar IDF/NHLBI 2009 kriterlerine göre değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların başvuru anında plazma glukoz,trigliserit,hdl,homa, bel çevresi,santral retinal arter doppler görüntülemeleri incelendi, metabolik sendrom tanı kriterlerini karşılayan hastaların ve karşılamayan kontrol grubunun göz dibi muayenesinde retinopati saptanmayanların oftalmik doppler aracılığı ile santral retinal arter rezistif indeksine bakıldı. Bulgular: Çalışmamıza 43 metabolik sendrom hastası ve 43 sağlıklı toplamda 86 birey dahil edildi. Metabolik sendrom hastalarının ortalama yaşı 35,21±8,58 idi .Kontrol grubunun ortalama yaşı 32,4±11,19 idi. Hasta grubunda rezistif indeksi sağ göz için 0,46±0,05 , sol göz için 0,45±0,06 bulundu. Kontrol grubunda rezistif indeksi sağ göz için 0,45±0,04, sol göz için 0,46±0,05 bulundu ve iki grup arasında anlamlı istatistiksel fark görülmedi (p>0,05). Sistolik kan basıncı, diastolik kan basıncı ve ortalama arter basıncı ile santral retinal arter rezistif indeksi arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmamıştır (p>0,05). Bel çevresi ile santral retinal arter rezistif indeksi arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmamıştır (p>0,05). HDL düzeyi ile santral retinal rezistif indeksi arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmamıştır (p>0,05). Trigliserit düzeyi ile santral retinal arter rezistif indeksi arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmamıştır (p>0,05). Hastaların nicel bulguları, laboratuvar parametreleri ve indeks sonuçları (Rİ) çalışma ve kontrol gruplarında, cinsiyete göre ayrı ayrı olarak kıyaslanmış ve anlamlı farklılık görülüp görülmediği not edilmiştir. Çalışma grubu incelendiğinde, erkeklerde bel çevresi (p=0,001) kadınlarda ise HDL (p=0,012) ortalamalarının daha yüksek olduğu ve anlamlı istatistiksel farklılık teşkil ettiği görülmüştür. Diğer taraftan kontrol grubu incelendiğinde trigliserit (p=0,001), yaş (p=0,029) ve bel çevresi (p=0,019) düzeylerinin erkek hastalarda daha yüksek olduğu, HDL (p<0,001) değerinin ise kadın hastalarda daha yüksek olduğu görülmüş ve anlamlı farklılık teşkil etmiştir. Çalışma ve kontrol grubundaki diğer nicel parametrelerde ise cinsiyet grupları arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Yapılan incelemede Rİ değerinin; vital değerler, bel çevresi, trigliserit, kan şekeri ve HDL ile herhangi bir korelasyon ilişkisi görülmemiştir. Sonuç: Çalışmamızda santral retinal arter rezistif indeksi ile metabolik sendrom kriterleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunamamıştır. Sistemik etkileri olan hastalıkların göz bulgularına sıklıkla rastlayabilmekteyiz.Bu neticeler ışığında ilerleyen dönemlerde daha geniş hasta populasyonlarının dahil edildiği çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Metabolik Sendrom, Santral Retinal Arter, Rezistif İndeksi