İnme hastalarında gelişen kognitif fonksiyon bozukluğunun tedavisinde transkraniyal manyetik stimulasyonun etkinliğinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜMA BÖLÜK ŞENLİKCİ

Danışman: Neşe ÖZGİRGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: İnme sonrası hastalarda gelişen kognitif fonksiyon bozukluklarında kognitif rehabilitasyon programına ek olarak verilen repetetif transkraniyal manyetik stimülasyonun (rTMS) etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 16 inme sonrası gelişen kognitif fonksiyon bozukluğu olan yatan hasta dahil edilmiştir. Hastalar kapalı zarf yöntemi ile rasgele yalnızca kognitif rehabilitasyon programına (n=9) veya kognitif rehabilitasyon programına ek olarak verilen rTMS grubuna (n=7) dahil edilmiştir. Genel durum bozukluğu nedeniyle 1 hasta tedaviyi tamamlamadan çalışmadan ayrılmak zorunda kalmıştır. rTMS grubuna kognitif rehabilitasyon programına ek olarak kontrlateral dorsolateral prefrontal korteks hedeflenerek 1 Hzlik frekansla düşük frekanslı 10 seanslık rTMS uygulanmıştır. Hastalar tedavi öncesi (T0), tedaviden hemen sonra (T1) ve tedavi bitiminden 15 gün sonra olmak üzere (T2) toplamda 3 kez, Mini Mental durum değerlendirme ölçeği (MMT), Montreal Bilişsel Değerlendirme ölçeği (MoCA), Barthel İndeksi (BI) ve Fonksiyonel Ambulasyon Skalası (FAS) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Tedavi bitimdeki 15. Gün değerlendirmelerinde MoCA ile değerlendirilmiş kognitif fonksiyon skorlarında rTMS grubunda pozitif yönde anlamlı farklılık saptanmıştır (p 0,05). MoCA skorlarındaki değişim miktarı ise rTMS grubunda belirgin olarak daha yüksektir. Sonuç: İnmeli hastalarda gelişen kognitif fonksiyon bozukluğunda kognitif rehabilitasyona ek olarak verilen rTMS'nin hemen tedavi sonrası olmasa da 15. Günde kognitif fonksiyonlar üzerine etkili olduğu gösterilmiştir. Buna rağmen günlük yaşam aktiviteleri ve ambulasyon sınıflamalarında herhangi bir üstünlük saptanmamıştır. Anahtar Kelimeler: İnme, Kognisyon, Rehabilitasyon