İdiyopatik pulmoner fibrozisli hastalarda pulmoner rehabilitasyonda yokuş aşağı yürümenin etkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİSANUR TUTUŞ

Danışman: Esra PEHLİVAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı; yokuş aşağı yürüyüşe dayalı eksantrik egzersiz eğitiminin idiyopatik pulmoner fibrozis (İPF) tanılı hastalarda egzersiz kapasitesi, periferik kas kuvveti, yaşam kalitesi ve kan laktat düzeyleri üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: İPF tanılı 34 hasta randomize olarak Yokuş Aşağı Yürüyüş Temelli Pulmoner rehabilitasyon (DPR, n=17) ve geleneksel pulmoner rehabilitasyon (GPR, n=17) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Her iki grup 8 hafta boyunca, haftada 2 gün, gözetimli Pulmoner Rehabilitasyon (PR) programına alındı; gruplar arasındaki tek fark koşu bandı eğitim prokolüydü. Rehabilitasyon öncesi ve sonrası değerlendirmelerde altı dakika yürüme testi (6DYT), yaşam kalitesi (St. George Solunum Anketi, SGRQ), anksiyete ve depresyon (Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, HADS), periferik kas kuvveti ve kan laktat düzeyleri değerlendirildi. Bulgular: Her iki grup da 6DYT mesafesinde ve belirli kas kuvveti parametrelerinde anlamlı iyileşmeler göstermiştir (p 0,05). Yalnızca SGRQ etki alanındaki değişim açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0,037). Sonuç: Yokuş aşağı yürüyüş eğitimi, İPF'li hastalarda egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesi açısından geleneksel yürüyüş eğitimi ile karşılaştırılabilir düzeyde klinik iyileşme sağlamıştır. Bu bulgular, yokuş aşağı yürüyüşe dayalı eksantrik egzersizin İPF'li hastalarda PR programlarında uygulanabilir ve güvenli bir egzersiz yaklaşımı olabileceğini göstermektedir.