Kontrast nefropatisi gelişimi ile ilişkili risk faktörlerinin ve renal sonuçlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPER KOYUNCUOĞLU
Danışman: Meral Gülay KADIOĞLU KOÇAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Günümüzde iyotlu kontrast maddeler hem radyolojik hem kardiyolojik işlemlerde sıklıkla kullanılmaktadır. Bu da özellikle altta yatan böbrek kronik böbrek hastalığı olan hastalarda kontrast ilişkili nefropati (KN) gelişimine neden olmaktadır. Çalışmamızda hastanemiz koroner anjiyografi ünitesinde anjiyografi uygulanan hastalarda KN gelişim sıklığını belirlemeyi, bunu etkileyen risk faktörlerini ve KN ilişkili renal sonlanım noktalarını değerlendirmeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızda Nisan 2020 – Nisan 2021 tarihleri arasında Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi koroner anjiyografi ünitesinde koroner anjiyografi uygulanan tüm hastalar değerlendirildi. Toplam 1237 hasta içinden 303 hasta verilerinin eksik olması ve dahil edilme kriterlerine uymaması nedeni ile çalışma dışı bırakıldı. Kalan ve çalışmaya katılmaya izin veren 934 hastanın demografik verileri, kronik hastalık ve ilaç kullanım öyküleri, koroner anjiyografi işlemi öncesi ve işlemden 48 saat sonraki laboratuvar verileri, taburculuk sonrası böbrek fonksiyon testleri hastaların yatış epikrizleri, Medulla eczane sistemi, E-nabız sistemi ve Halk Sağlığı Yönetim Sistemi'ne ulaşılarak değerlendirildi. KN, KDIGO kriterlerine göre koroner anjiyografi uygulandıktan 48-72 saat sonra serum kreatinin değerinde ≥ 0.5 mgr/dL ve/veya bazal kreatinine göre ≥ %25 artış olarak tanımlandı. KN gelişen hastaların yatış süreleri ve hemodiyaliz tedavisi alıp almadıkları kaydedildi. BULGULAR: 934 hastanın 50'sinde (%5,4) KN geliştiği görüldü. Kontrast nefropatisi gelişen 50 olgunun %14'ünün (n:7) hastanede yatışı sırasında diyaliz ihtiyacı mevcuttu. Bu hastaların sadece 2'sinde taburculuk sırasında hemodiyaliz ihtiyacı devam etti. KN gelişen olguların %4'ünde (n:2) biri multipl organ yetmezliği ve diğeri COVID-19 pnömonisi nedeniyle olmak üzere mortalite mevcuttu. KN gelişen grubun yaş ortalamaları, AKŞ, üre, kreatinin, ürik asit değerleri KN gelişmeyen gruba göre anlamlı derecede yüksek; HGB, HCT, eGFR, albümin, total protein, sodyum değerleri anlamlı derecede düşük saptandı. DM, HT ve KY gibi ek hastalıkları olan ve diüretik kullanan hastalarda KN gelişme oranı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı. İşlem öncesi HGB, serum albümin ve eGFR değerinin KN gelişimini belirleyen bağımsız bir risk faktörü olduğu saptandı. Taburculuk sonrası verilerine ulaşılan 804 hastanın ortalama izlem süresi 6,72±4,03 aydı. KN gelişen grubun gelişmeyen gruba göre taburculuk sonrası üre, kreatinin değerlerinin anlamlı derecede yüksek, eGFR değerinin ise anlamlı derecede düşük olduğu görüldü. SONUÇ: Çalışmamızda KN gelişim sıklığı güncel literatüre benzerdi. Ayrıca iyi bilinen risk faktörleri (altta yatan böbrek fonksiyon bozukluğu) dışında hemoglobin, serum albümin ve protein değerlerinin de KN gelişimi ile belirgin ilişkisi olduğu gösterildi. Bu sonuçlar ile özellikle DM ve KBH olan grupta işlem öncesi aneminin, serum albümin ve protein değerlerinin düzeltilmesinin KN gelişimi riskini azaltabileceğini düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: Kontrast nefropatisi, risk faktörleri, uzun dönem böbrek fonksiyonları