Atrofik akne skarları olan, orta ve şiddetli akne vulgaris hastalarında oral isotretinoin tedavisinin skar şiddeti, boyutu, cilt kalınlığı ve elastisitesine olan etkisinin shear-wave elastografi ile incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEMRE BÜŞRA TÜRK
Danışman: Ayşe Esra KOKU AKSU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akne skarları; akne vulgaris (AV)'in sık görülen bir komplikasyonudur. Hem akne hem de akne skarına yaklaşımda, AV'in erken ve etkili tedavisi anahtar rol oynamaktadır. Oral isotretinoin (Oİ), orta ve şiddetli AV'nin tedavisinde tüm dünyada yaygın olarak tercih edilen bir ajandır. Bugüne kadar topikal retinoidlerin atrofik akne skarlarının tedavisinde de etkili olabileceği gösterilmiştir. Ancak literatürde Oİ'nin atrofik skarlar üzerindeki etkinliğini objektif verilerle inceleyen bir çalışma yoktur. Son yıllarda gelişen sonoelastografi teknolojisi sayesinde cilt ve subkutan dokunun elastisitesi hakkında kantitatif, objektif ve güvenilir bir inceleme sağlanabilmektedir. Bu çalışmada Oİ'nin atrofik akne skarına etkilerinin detaylı ve objektif bir değerlendirmesi için atrofik akne skarı olan orta ve şiddetli AV hastalarında; AV şiddeti, atrofik skar evresi, skar boyutu (SB), dermis ve subkutan doku kalınlığı (SDK) ve skar ve subkutan doku elastik modül (EM) değişimi klinik gözlem ve SWE ile araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma dizaynı; tek merkezli, prospektif ve gözlemsel olarak planlandı. Etik kurul onayı alındı. Kasım 2021–Ocak 2022 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği'ne başvuran, klinik olarak atrofik akne skarlarının eşlik ettiği, orta ve şiddetli AV tanısı alan ve standart dozdan Oİ başlanması planlanan 30 hasta araştırmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri kaydedildi. Tedavinin 0. ve 90. günlerinde, her hastanın AV ve skar şiddeti; global akne derecelendirme sistemi (GADS), Goodman ve Baron Kalitatif Global Skar Derecelendirme Sistemi (GADS) ile değerlendirildi. Aynı günlerde, hastaların sağ ve sol yanaklarında dermis kalınlığı (DK), SDK, SB, skar ve subkutan doku EM'si aynı deneyimli radyolog tarafından SWE ile ölçülüp, kaydedildi. Sonuçlar uygun istatistiksel yöntemlerle incelendi. xiii Bulgular: Katılımcıların %70,0'ı kadın ve ortalama yaş 21,23±3,90 (min: 18, maks: 36) yıldır. Tedavi ile GSDS evrelerindeki değişim incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme hali gözlenmiştir (p: 0,029). GSDS evrelerinde sağlanan ortalama iyileşme oranı %42,5 olarak saptanmıştır. Şiddetli skarı temsil eden evre 4 grubunda anlamlı bir düşüş gerçekleşirken, sırasıyla maküler ve hafif şiddette skarı ifade eden evre 1 ve 2 gruplarında anlamlı bir artış izlenmiştir. Tedavinin 0. ve 90. günlerindeki GADS skorları sırasıyla; 34,60±6,65 ve 22,93±7,54 olarak hesaplanmıştır. Doksan günlük Oİ kullanımı ile katılımcıların GADS skorlarında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde iyileşme saptanmıştır (p<0,001). Bazal GSDS derecesi daha yüksek olanların, tedavi ile GADS skorlarındaki değişiklik istatistiksel olarak anlamlı derece daha yüksek bulunmuştur (p:0,049). GADS skorundaki değişim, sonuç GSDS derecesi ileri olanlarda anlamlı derecede daha düşük izlenmiştir (p:0,041). Araştırma sonucunda; bilateral yanaklarda SB ve DK azalırken; SDK, skar ve subkutis EM'sinde artış saptanmıştır. Bu değişiklikler sağ yanakta DK ve SDK; sol yanakta SDK için istatistiksel açıdan anlamlıdır (p<0,05). Sonuç: Doksan günlük Oİ tedavisi ile atrofik skar evreleri ve AV şiddet skorlarında belirgin bir iyileşme sağlandı. Dermal kalınlıkta belirgin bir azalma, skar ve subkutan doku elastisitelerinde ise artış saptandı. Doku elastisitesinde artış olması kollajen ve elastin kaybı olmadığını, dermal kalınlıktaki incelmenin kollajen ya da elastinin kaybı ile ilişkilendirilemeyeceğini düşündürmektedir. Oİ tedavisi ile subkutan yağ dokusunda anlamlı bir artış saptandı. Bu artışın atrofik skarlara etkisi, otolog yağ enjeksiyonuna benzerdi.