Enflamasyon ve aterojenitenin prematür aterosklerozu öngörmede önemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRAH ÇİTİL
Danışman: Selami DEMİRELLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Koroner arter hastalığı (KAH), çoğunlukla 65 yaş üstü bireylerde görülse de genç nüfus da savunmasız yakalanmakta ve prognozu daha kötü seyretmektedir. Aterosklerozun komplikasyon ve klinik belirtilerinin nispeten daha genç yaşta ortaya çıkmaya başlaması olarak tanımlanan prematür aterosklerozun (PA) patofizyolojisi ile ilgili önemli teoriler ortaya konmuş olsa da henüz tam aydınlatılamamıştır. Prematür aterosklerotik hastalığının altta yatan nedeni tam olarak anlaşılamadığı için artan insidansına rağmen spesifik tanı ve tedavi yaklaşımı bulunmamaktadır. Aterosklerotik süreçte rol oynayan bilgiler ışığında çalışmamızda PA'nın patofizyolojisini ortaya koymak amacıyla genç popülasyonda Renin Anjiyotensin Aldosteron Sisteminin (RAAS) başlıca aktif peptidi olan Anjiyotensin-II (Ang-II) düzeyi, aterojenik lipideminin göstergesi olan plazma aterojenik indeks (PAİ) ve inflamatuar indeksler olan Sistemik İmmün-İnflamasyon İndeksi (SII) ve C-reaktif protein /Albümin oranı (CAR) düzeyi ölçmeyi hedefledik. Gereç ve Yöntem: Kayseri Şehir Hastanesi Kardiyoloji bölümüne Temmuz 2022 ile Ağustos 2023 tarihleri arasında akut koroner sendrom (AKS) tanısı ile başvuran 18 yaş üzeri tüm hastaların yatışlarında klinik muayenesi yapılarak anjiyografi görüntüleri, hematolojik ve biyokimyasal parametreleri değerlendirildi. Dahil edilme kriterlerine uyan hastalardan erkeklerde 55 yaş altı kadınlarda ise 65 yaş altı olanlar PA grubu; erkeklerde 55 yaş üstü kadınlarda ise 65 yaş üstü olan ardışık hastalar da klasik ateroskleroz grubu olarak belirlendi. Bulgular: Akut koroner sendrom ile başvuran 232 hastanın 129'u PA, 103'ü ise klasik ateroskleroz grubunda yer aldı. Sırayla Ang-II, PAİ ve CAR değerlerinin karşılaştırılmasında PA grubunda ateroskleroz grubuna göre istatistiksel fark saptanmıştır (p1:0,001, p2:0,001 ve p3:0,023). Ancak SII değerlerinin gruplar arası karşılaştırılmasında anlamlı fark görülmemiştir. Lojistik regresyon analizinde Ang-II, PAİ ve CAR anlamlı prediktörler olarak değerlendirilmiştir (sırayla OR1:1,056; OR2:1,025; OR3:9,220). Ancak PA'yı öngörebilen asıl etmenin PAİ olduğu düşünülebilir. Ayrıca aile öyküsünün bulunması ve sigara kullanımı PA gelişiminde önemli risk faktörleri olarak görülmüştür (sırayla OR1:4,841; OR2:6,143). Sonuç: Prematür aterosklerozda PAİ, Ang-II ve CAR artışı gözlemlenmekle birlikte PA'yı öngörmede daha çok PAİ artışı ön plana çıkmaktadır. Güncel klinik yaşamda aile öyküsü ve sigara kullanım durumuna göre PA gelişimi için riskli olarak değerlendirilen genç popülasyonda aterojeniteyi gösteren PAİ'nin ek maliyet ile zaman kaybı gerektirmeden basit matematiksel yöntemlerle hesaplanabilmesi, PA tanısının daha erken konmasını sağlayabilir. Böylelikle PA hastalarınında daha erken ve spesifik bir tedavi verilebilir. Anahtar Kelimeler: Akut Koroner Sendrom, Anjiyotensin II, CRP/Albümin Oranı, Plazma Aterojenik İndeks, Prematür Ateroskleroz, Sistemik İnflamatuar İndeks