Hemodiyaliz alan hastalarda uyku kalitesinin klinik, laboratuvar ve vücut kompozisyonu parametreleri ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HERA SAMUELYAN
Danışman: Serhat KARADAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hemodiyaliz hastalarında uyku bozuklukları sık görülmekte olup mortalite ve morbidite artışına neden olmaktadır. Çalışmamızda diyaliz hastalarında uyku kalitesinin rutin klinik veriler, laboratuvar değerleri ve vücut kompozisyonu ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma kesitsel bir çalışma olarak yapılmıştır. Uyku kalitesi Pittsburgh uyku kalite indeksi kullanılarak değerlendirilmiştir. Uyku kalitesi ile hastaların fizik muayene bulguları (kilo, sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, son 1 ay içerisindeki iki diyaliz arası ağırlık artışı, idrar miktarı), laboratuvar testleri (üre, kreatinin, sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, PTH, AST, ALT, hemoglobin, lökosit, ürik asit, albümin, 25-OH-D vitamin, trombosit, ferritin, CRP değeri, TSAT, ALP) , biyoelektriksel empedans cihazı ile ölçülen parametrelerin (vücut yağ oranı, kas kütlesi, kemik kütlesi, VKİ, bazal metabolizma hızı, metabolik yaş, su oranı, viseral yağ derecesi) ilişkisi araştırılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 74 hasta dahil edilmiştir. Katılımcıların % 45,9'u kadın (n=34), % 54,1'i (n=40) erkek hastalardan oluşmaktaydı. Hastaların %69,1'inin (n=47) ise uyku kalitesinin kötü olduğu görülmüştür. Uyku bozukluğu olan grupta olmayanlara göre sırasıyla yaş, metabolik yaş, viseral yağ derecesi ve kardiyovasküler hastalığa sahip hasta oranı anlamlı olarak daha yüksek olduğu saplanmıştır [50,3 ±17,9, 59,2±15, p=0,026; 43,7±19,6, 55,3±19,6, p=0,017; 10,5 (IQR: 6-15), 8,5 (IQR:3-11); % 7,4, % 29,8, p= 0,024) ]. Global skora göre uyku bozukluğu olan grupta olmayanlara göre PTH değeri, D vitamini kullanma oranı ve Kt/V değeri anlamlı olarak daha düşük olduğu belirlenmiştir [sırasıyla 307 (IQR: 193-564), 402 (IQR 272-564), p=0,040; % 21,3, % 44,4, p=0,036; 1.48±0,36, 1,75±0,34, p=0,047). Sonuç: Çalışmamızın sonucunda hemodiyaliz alan hastaların uyku kalitesi bozuk olan hasta oranının oldukça yüksek olduğunu saptadık. Çalışmamızda hemodiyaliz hastalarında uyku kalitesi, Kt/V düzeyleri, parathormon düzeyleri, kardiyovasküler hastalık varlığı, viseral yağ derecesi ve D vitamini kullanımı ile ilişki göstermekteydi. Bu faktörlere yönelik düzeltici tedavilerin yapıldığı prospektif ileri düzey çalışmalara ihtiyaç vardır.