Kolorektal kanserli hastalarda mobil sağlık uygulaması ile kemoterapi yan etkilerine yönelik verilen eğitimin yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESLİŞAH YAŞAR KARTAL
Danışman: Semiha AKIN EROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma kolorektal kanserli hastalarda mobil sağlık uygulaması kullanımının kemoterapi yan etkileri ile ilişkili semptomların kontrolüne etkisini incelemek amacıyla, ön test-son test kontrol gruplu deneysel çalışma olarak gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Örneklem (Mart 2023-Nisan 2024) bir eğitim araştırma hastanesinde kolorektal kanser tanısıyla ayaktan kemoterapi uygulanan hastalardır (35 girişim ve 35 kontrol). Veriler Hasta Bilgi Formu, Kanser Tedavisinde Fonksiyonel Değerlendirme-Kolorektal Ölçeği (FACT-C), Nightingale Semptom Değerlendirme Ölçeği (N-SDÖ), Öz Bakım Gereksinimlerini Değerlendirme Formu ve Mobil Sağlık Uygulaması Eğitimini Değerlendirme Formu ile elde edildi. Bulgular: Gruplar kişisel özellikler açısından homojen dağılım göstermiştir (meslek hariç) (p > 0,05). Girişim grubunda tüm alt boyutlar ve FACT-C toplam ölçek son test puanı kontrol grubunun puanına göre daha yüksek bulundu. Girişim grubunda tüm alt boyutlar ve N-SDÖ toplam ölçek son test puanı kontrol grubunun puanına göre daha düşük bulundu. Gruplar arasında FACT-C ve N-SDÖ'nde yer alan yorgunluk, iştahsızlık, bulantı ve kusma ve ağrı maddeleri son test yanıtları arasında anlamlı ilişki saptandı (p < 0,05). İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte, girişim grubunda Öz Bakım Gereksinimlerini Değerlendirme Formu son test puanı (55,57 ± 1,57) kontrol grubunun puanına göre (51,29 ± 5,84) daha yüksektir. Mobil sağlık uygulamasıyla eğitimden memnuniyet yüksek (8,32 ± 1,09) düzeydedir. Sonuç: Çalışmada, mobil sağlık uygulamasıyla verilen eğitimin kolorektal kanserli hastalarda semptom kontrolü ve yaşam kalitesine olumlu etkisi olduğu gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kemoterapi, Kolorektal Kanser, Mobil Uygulama, Öz Bakım, Yaşam Kalitesi.