Lomber dejeneratif omurga hastalarında PEEK rod ile yapılan fiksasyonlarda seviye sayısının komşu segment dejenerasyonu ile klinik ve radyolojik sonuçlar üzerindeki etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ HARMANOĞULLARINDAN
Danışman: Emre BİLGİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş Amaç: Lomber dejeneratif omurga hastalıklarında uygulanan füzyon ve stabilizasyon cerrahileri sonrasında komşu segmentlerde zaman içinde dejeneratif değişiklikler gelişebilmektedir. Özellikle stabilizasyon segment sayısının artmasıyla birlikte komşu segmentlere aktarılan biyomekanik yükün arttığı ve bunun dejeneratif süreci hızlandırabileceği düşünülmektedir. Polietereterketon (PEEK) rod sistemleri, titanyum rodlara göre daha düşük elastik modüle sahip olmaları nedeniyle daha fizyolojik yük paylaşımı sağlayabilen yarı rijid sistemler olarak tanımlanmaktadır. Ancak PEEK rod kullanılan hastalarda stabilizasyon uzunluğunun komşu segment dejenerasyonu üzerindeki etkisi halen net değildir. Bu çalışmada, lomber dejeneratif omurga hastalığı nedeniyle posterior dekompresyon ve PEEK rod ile stabilizasyon uygulanan hastalarda, stabilizasyon segment sayısının komşu segmentlerde gelişen dejeneratif değişiklikler ile klinik sonuçlar üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Materyal Metod: Bu retrospektif, tek merkezli çalışmada 2020-2024 yılları arasında posterior dekompresyon ve PEEK rod ile stabilizasyon uygulanan 95 hasta değerlendirildi. Hastalar uygulanan stabilizasyon uzunluğuna göre kısa segment (≤2 seviye, n=57) ve uzun segment (≥3 seviye, n=38) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Radyolojik incelemede disk dejenerasyonu, disk yüksekliği, ligamentum flavum kalınlığı, faset eklem dejenerasyonu ve lomber lordoz parametreleri değerlendirildi. Klinik sonuçların analizinde VAS-bel, VAS-bacak ve Oswestry Disability Index (ODI) skorları kullanıldı. Proksimal ve distal komşu segmentlerdeki preoperatif ve postoperatif değişiklikler karşılaştırılırken, proksimal komşu segment dejenerasyonu ile ilişkili bağımsız risk faktörleri çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile incelendi. Bulgular: Proksimal komşu segmentte Pfirrmann skorunda artış, disk yüksekliğinde azalma, ligamentum flavum kalınlığında artış ve faset eklem dejenerasyonunda progresyon gözlendi (tüm parametreler için p<0.05). Distal komşu segmentte ise değişikliklerin daha sınırlı olduğu görüldü. Uzun segment stabilizasyon uygulanan hastalarda proksimal komşu segmentteki dejeneratif değişikliklerin kısa segment grubuna göre anlamlı düzeyde daha fazla olduğu gözlemlendi (p<0.05). İstatistiksel değerlendirmelerde uzun segment stabilizasyonun proksimal komşu segment dejenerasyonu ile anlamlı ilişkili olduğu görüldü (OR=2.74, p=0.009). Kısa ve uzun segment gruplarında yaş ortalamaları sırasıyla 62.1±11.5 ve 64.3±10.9 yıl olup, demografik özellikler açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Her iki grupta da postoperatif dönemde VAS ve ODI skorlarında anlamlı iyileşme elde edilirken, klinik sonuçlar açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Sonuç: Bu çalışmada, PEEK rod ile posterior stabilizasyon uygulanan lomber dejeneratif omurga hastalarında stabilizasyon segment sayısının özellikle proksimal komşu segmentte gelişen dejeneratif değişiklikler üzerinde etkili olduğu görüldü. Uzun segment stabilizasyon uygulanan hastalarda proksimal segmentte radyolojik progresyon daha belirginken, distal segmentteki değişiklikler daha sınırlı kaldı. Klinik sonuçların her iki grupta benzer olması, radyolojik komşu segment dejenerasyonunun her zaman klinik karşılık oluşturmadığı sonucunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Lomber vertebra, Dejeneratif omurga hastalığı, PEEK rod, Komşu segment dejenerasyonu