Parastomal hernide risk faktörleri ve sarkopeni ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKNUR MUTLUER GÜL
Danışman: Tolga ÖLMEZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, stoma oluşturulan hastalarda parastomal herni insidansını belirlemek, herni gelişiminde rol oynayan risk faktörlerini değerlendirmek ve sarkopeninin parastomal herni gelişimi üzerindeki etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, stoma oluşturulan toplam 239 hasta dahil edildi. Hastalar parastomal herni gelişen ve gelişmeyen gruplar olarak ikiye ayrıldı. Demografik özellikler, klinik veriler, cerrahi parametreler, laboratuvar bulguları ve radyolojik ölçümler karşılaştırıldı. Sarkopeni değerlendirmesi psoas kas indeksi (PMI) kullanılarak yapıldı. PMI'nin sarkopeniyi öngörmedeki tanısal değeri ROC analizi ile değerlendirildi. Bağımsız risk faktörlerini belirlemek amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon analizi uygulandı. Bulgular: Çalışmada parastomal herni insidansı %45,2 olarak saptandı. Herni gelişen hastalarda yaş ve vücut kitle indeksi anlamlı derecede yüksek bulunurken, kadın cinsiyetin daha yüksek oranda olduğu görüldü (p<0,05). Çok değişkenli analizde cinsiyet (OR=3,013; p=0,003), yaş (OR=1,042; p=0,003), VKİ (OR=1,173; p=0,001) ve albümin düzeyi (OR=1,105; p<0,001) bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Tanı dağılımında kolorektal kanserlerin herni gelişen grupta daha yüksek oranda olduğu saptandı (p<0,001). Ayrıca komorbidite varlığı (p=0,015), kemoterapi öyküsü (p=0,025) ve postoperatif kemoterapi (p=0,018) herni gelişen grupta daha yüksek bulundu. PMI değerleri açısından herni gelişen ve gelişmeyen gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p=0,464). PMI cut-off değerine göre yapılan karşılaştırmada da anlamlı ilişki bulunmadı (p=0,360). Buna karşın sarkopeni varlığı değerlendirildiğinde herni gelişmeyen grupta sarkopeni oranının daha yüksek olduğu görüldü (p=0,044). Cinsiyete göre yapılan analizlerde bu farkın özellikle erkek hastalarda anlamlı olduğu saptandı (p=0,041). Cerrahi açıdan değerlendirildiğinde rektum ve sigmoid cerrahilerinin herni gelişen grupta daha yüksek olduğu (p=0,002), elektif cerrahilerin herni gelişimi ile ilişkili olduğu (p=0,043) saptandı. Ayrıca herni gelişen hastalarda takip süresinin daha uzun olduğu görüldü (p=0,011). Sonuç: Parastomal herni gelişimi multifaktöriyel bir süreç olup; yaş, cinsiyet, VKİ ve albümin düzeyi bağımsız risk faktörleri olarak öne çıkmaktadır. Sarkopeni ile parastomal herni arasındaki ilişkinin beklenen doğrultuda olmadığı ve cinsiyete göre farklılık gösterebileceği görülmüştür. PMI'nin tek başına herni gelişimini öngörmede sınırlı değere sahip olduğu saptanmıştır. Bu bulgular, parastomal herni gelişiminde yalnızca kas kitlesinin değil, vücut kompozisyonunun daha kompleks bileşenlerinin de rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Daha geniş ve prospektif çalışmalar ile bu ilişkinin daha net ortaya konmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Parastomal herni; Stoma; Sarkopeni; Psoas kas indeksi; Vücut kitle indeksi