Evre 2-3-4 kronik böbrek hastalığı olan diyabetik nefropatili ve primer glomerulonefritli hastaların Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi ve SF-36 indeksi açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERT SEYHAN
Danışman: Ayşe Zeynep BAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç:. Kronik böbrek hastalığı (KBH), nedeni ne olursa olsun, üç veya daha fazla ay boyunca böbrek hasarı veya azalmış glomerüler filtrasyon hızı (GFR) varlığı ile tanımlanır. KBH'nin en yaygın nedenleri kötü kontrol edilen diabetes mellitus ve hipertansiyondur. "Glomerülonefrit" terimi, hematüri, proteinüri ve azotemi ile sonuçlanan bazal membran, mesangium veya kapiller endotelde immün aracılı hasar ile karakterize edilen bir böbrek hastalıkları alt grubunu kapsar. Glomerülonefritin çoğu formu ilerleyici bozukluklar olarak kabul edilir. KBH'de uyku bozuklukları çok yaygındır ve hastaların çoğu bir tür uyku bozukluğundan şikayet eder. Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi(PUKİ) iyi ve kötü uykunun tanımlanması amacıyla uyku kalitesinin niceliksel ölçümünü veren bir ölçektir. Hastalık ilişkili hayat kalitesini en iyi veren ölçeklerden birisi Kısa Form (SF)-36'dır ve birçok koşul ve popülasyonla birlikte diyaliz ve böbrek transplantasyonu da dahil olmak üzere KBH hastalarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmamızda KBH ile takip edilen ve Son Dönem Böbrek Yetmezliği tablosunda olmayan hasta grubunda bozulmakta olan hayat ve uyku kalitesinin etiyoloji bağımlı olup olmadığını ve bu bozuklukları en çok etkileyebilecek parametreleri analiz etmeyi amaçladık. Gereç ve yöntem: Çalışmamıza Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran KBH ile takipli etiyolojileri Diyabetik Nefropati ve Primer Glomerulonefrit olarak iki ana grupta incelediğimiz 240 hasta dahil edildi. Prospektif olarak yapılan çalışmamızda hastalara poliklinik başvurularında PUKİ ve SF-36 anket formları üzerinden sorular yöneltildi ve alınan yanıtlarla oluşturulan puanlamalar ile hastaların demografik verileri, kullandığı ilaçlar, hemogram ve biyokimya içeren laboratuvar parametreleri aralarındaki ilişiler araştırıldı. Bulgular: Çalışmamıza 35 ile 75 yaş arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği'ne başvuran 240 adet Kronik Böbrek Hastası dahil edildi. Bunların %55'i kadın(n:132), %45'i erkekti(n:108). Etiyolojik olarak sınıflandırıldığında 134 hasta Diyabetik Nefropati tanısı , 106 hasta Primer Glomerulonefrit tanısı ile takip edilmekteydi. Yapılan karşılaştırmalı analizlerde hem PUKİ skorunda hem SF-36 alt 12 parametrelerinde etiyolojik olarak istatistiksel anlamlı farklar elde edildi. Hastalarının eGFR değerlerindeki düşüş kötü PUKİ skoru ve kötü Genel Sağlık Algısı puanı ile ilişkilendirildi. Laboratuvar parametreleri de incelemeye dahil edildiğinde kullandığı ekstra ilaç sayısının fazla olması, yüksek potasyum, düşük hemoglobin düzeyi, yüksek HbA1c düzeyi ve yüksek CRP düzeyi kötü PUKİ skoru ve kötü Genel Sağlık Algısı puanı ile ilişkilendirildi. Yapılan Binary Regresyon Analizinde hastaların Primer Glomerulonefrit olması yerine Diyabetik Böbrek Hastalığının olması, PUKİ skorunu en çok etkileyen parametre olduğu analiz edildi(OR:3,252 95 CI: 1,887-5,605 p<0,001). Yine yapılan Binary Regresyon Analizinde hastaların eGFR değerinin 60 ml/dk/1.73m2 ve altında olması ve hastaların etiyoloji spesifik tedavilerinin haricinde kullandıkları ilaç sayısının artması hayat kalitesini olumsuz yönde en çok etkileyen iki parametre olduğu analiz edildi (sırasıyla OR:2,040 95 CI: 1,114-3,734 p:0,021 ve OR:0,830 95 CI:0,717-0,961 p<0,001). Sonuç:Biz bu çalışmamızda Diyabetik Nefropati ile takip edilen KBH hasta grubunun Primer Glomerulonefrit ile takip edilen KBH hasta grubuna göre daha belirgin olarak hayat kalitesinin ve uyku kalitesinin daha düşük seviyelerde olduğu sonucuna vardık. Yine bu çalışmamızda genel sağlık algısı hususunda hastaların önemli ölçüde KBH progresyonundan, bu progresyona bağlı gelişen KBH komplikasyonlarından ve polifarmasiden etkilendiği sonucuna vardık. Diyabetik Nefropati ile takipli KBH hasta grubunun uyku kalitesinin Primer Glomerulonefrit ile takip edilen hasta grubuna göre yaklaşık 3 kat daha kötü uyku kalitesine sahip olduğu sonucu ise çalışmamızda vardığımız başka bir sonuç oldu. Ancak bu sonuçlara varmak için birçok çalışmaya daha ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Diyabetik Nefropati, Primer Glomerulonefrit, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi, Short Form – 36 İndeksi, Kronik Böbrek Hastalığı