Kolorektal adenomların malign transformasyonunda tümör mikroçevresinin ve mikroçevre ile ilişkili faktörlerden CD204, MFAP5 ve TİP 11 kollajen ekspresyonunun önemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EVRİM EREL AKTÜRK
Danışman: Hüsniye Esra PAŞAOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kolorektal adenomların kansere dönüşüm sürecinde tümör mikroçevresinin rolünü ortaya koymak için mikroçevrenin önemli komponentlerinden olan tümör ilişkili makrofajlarda CD204'ün, kanser ilişkili fibroblastlarda COL11A1'in, kanser ilişkili fibroblastlarda ve ekstrasellüler matrikste MFAP5'in ve kolorektal poliplerde P53'ün ekspresyon durumunu araştırmayı amaçladık. Gereç ve yöntem: 50 düşük dereceli displazili adenom (DDDA), 50 yüksek dereceli displazili adenom (YDDA), 29 intramukozal karsinom içeren adenom ve 25 malign polip (MP) olgusu çalışmaya dahil edildi. MFAP5 ile fibroblastlar ve ekstrasellüler matrikste gözlenen immünreaktivite komplet boyanma, fokal boyanma ve boyanma kaybı olarak 3 grupta değerlendirildi. CD204 ile en yoğun boyanmanın olduğu 1 mm²'lik alanda CD204 pozitif makrofaj sayısı belirlendi. COL11A1 ile 20'lik objektifte en yoğun boyanma alanında pozitif boyanma gösteren fibroblastların yüzdesi belirlendi. P53 ile %25 ve daha fazla hücrenin nükleer boyandığı polipler P53 pozitif olarak değerlendirildi. Bulgular: MP grubunda MFAP5 boyanma kaybı daha sık görülürken YDDA grubunda boyanma kaybı olmaması durumu daha sık saptanmıştır (p<0,001). MFAP5 ile psödoinvazyon görülen adenomların hiçbirinde boyanma kaybı saptanmamıştır. MP grubunun diğer 3 gruptan daha yüksek iCD204 pozitif makrofaj sayısına sahip olduğu saptanmıştır (p'ler<0,001). DDDA grubunun diğer 3 gruptan daha düşük pCD204 pozitif makrofaj sayısına sahip olduğu (p'ler<0,001) ayrıca MP grubunun YDDA grubundan anlamlı ölçüde yüksek pCD204 pozitif makrofaj sayısına sahip olduğu saptanmıştır (p<0,001). Tüm olgular değerlendirildiğinde iCD204 pozitif makrofaj sayısı ile polip boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı, zayıf, aynı yönde bir korelasyon olduğu, pCD204 pozitif makrofaj sayısı ile polip boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı, zayıf, aynı yönde bir korelasyon olduğu saptanmıştır (sırasıyla r=0,218; p=0,007, r=0,391; p<0,001). Tüm olgular değerlendirildiğinde iCD204 pozitif makrofaj sayısı ile P53 ekspresyon durumu arasında, pCD204 pozitif makrofaj sayısı ile P53 ekspresyon durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (sırasıyla p=0,003, p<0,001). Çalışma grupları COL11A1 boyanması açısından değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0,405). Çalışma grupları P53 immünreaktivitesi açısından değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmış olup DDDA grubundan MP grubuna doğru gidildikçe p53 pozitifliğinin arttığı saptanmıştır (p<0,001). Sonuç: Yapılacak geniş kapsamlı çalışmalar ile desteklendiği takdirde MFAP5, kolorektal adenomlarda tanı zorluğuna neden olan psödoinvazyonun gerçek invazyondan ayrımında kullanılabilecek bir biyobelirteç olabilir. CD204 pozitif makrofajlar kolorektal adenomun karsinoma progresyonunda önemli bir role sahip olabilir ve tümör gelişiminin inhibe edilmesinde etkili olabilecek M2 fenotip makrofajların M1 fenotip makrofajlara dönüştürülmesini hedefleyen terapötik yaklaşımlarda kullanılabilir.