Spot idrar (sabah idrarı) numunelerinde ölçülen analitlerin biyolojik varyasyonlarının (BV) saptanması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM YILMAZ ÇALIK

Danışman: Mehmet ŞENEŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Spot idrarda ölçülen analitlerin (albümin, total protein, kreatinin, üre, ürik asit, sodyum, potasyum, klor, kalsiyum, magnezyum, fosfat) birey içi ve bireyler arası biyolojik varyasyonlarını (CVI, CVG) hesaplamayı ve bu analitler için arzu edilen, optimum ve minimum kalite gerekliliklerini ve cinsiyet gruplarında bu verilerin ayrı ayrı hesaplama ihtiyacının olup olmadığını, bireysellik indeksleri ile referans değişim değerlerini belirlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: 18-59 yaş aralığındaki 33 (16 kadın,17 erkek) sağlıklı gönüllüden 10 hafta boyunca haftada 1 kez aynı gün 08:00-11:00 arasında sabah ikinci idrar örneği toplandı. Alınan idrar numuneleri tam idrar tetkiki ile değerlendirilip patoloji saptanmayan numuneler -80̊ C'de depolandı. Numunelerin hepsi aynı çalışmada rastgele ve çift çalışıldı. Her iki cinsiyet ve tüm grup için CVI, CVG, CVA, RDD, BI değerleri ve analitik kalite gereklilikleri EFLM tasarımına ve BIVAC kontrol listesine göre hesaplandı. Bulgular: Spot idrar analitleri ve spot idrar analitlerini kreatininle oranlayarak elde edilen verilerden BV hesaplanmıştır. Spot idrarda kreatinin, üre, ürik asit, sodyum, klorür, potasyum, kalsiyum, magnezyum ve fosfat için tüm grup CVI ve CVG değerleri sırasıyla %49.0 ve %81.9, %36.0 ve %50.4, %33.2 ve %33.7, %35.0 ve %42.6, %36.9 ve %51.9, %41.2 ve %44.0, %61.0 ve %70.6, %52.6 ve 56.1 ve %56.7 ve %75.8 olarak bulunmuştur. Üre/kreatinin, ürik asit/kreatinin, sodyum/kreatinin, klorür/kreatinin, potasyum/kreatinin, kalsiyum/kreatinin, magnezyum/kreatinin ve fosfat/kreatinin için tüm grup CVI ve CVG değerleri sırasıyla %20.5 ve %20.9, %25.1 ve %40.8, %41.9 ve %52.9, %36.2 ve %42.0, %33.5 ve %57.9, %35.7 ve %47.1, %25.3 ve %29.6, %28.8 ve %34.9 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Çalışmamız spot idrar parametrelerinde biyolojik varyasyon verilerinin değerlendirilmesi için gerçekleştirilen ilk çalışmadır. İdrarla atılan analitlerin spot idrar konsantrasyonları kreatininle oranlandığında birçok parametrede CVI ve CVG değerlerinin düştüğü görülmektedir. Çalışmanın CVI saptama gücü en yüksek değer olan 1'dir. Çalışılan tüm analit/kreatinin oranlarının bireysellik indeksleri gri zon olan 0.6-1.4 aralığında olduğundan sonuçların değerlendirilmesinde referans değişim değeri veya bireye dayalı referans aralıkların kullanımı daha uygundur.