18 yaş üstü hastaların ağrı kesici ilaç kullanımı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP CANSU GÖÇMEZ

Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

GİRİŞ VE AMAÇ: Non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ) Türkiye ve dünyada hekimler tarafından en sık reçete edilen, hastalar tarafından da en sık tüketilen ilaç grupları arasındadır. Bu ilaçların eczanelerden reçetesiz temin edilebilme imkanı olması, hastaların birbirlerine en sık önerdiği ilaçlardan olması ve bir hekime danışılmadan sıklıkla kullanılıyor olması NSAİİ'lerin akılcı kullanımının önemini ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışma ile polikliniklerimize başvuran hastaların NSAİİ'lerle ilgili bilgi düzeylerini, bu ilaçların kullanımı konusundaki tutumlarını ve akılcı ilaç kullanım durumlarını araştırmayı planladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız 01 Eylül 2020-31 Ekim 2020 tarihleri arasında İstanbul Şişli 12 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'nde yapılmıştır. Çalışmamızda polikliniğimize herhangi bir nedenle başvuran 18 yaş üstü ve daha evvel 20 tabletten fazla ağrı kesici kullanma öyküsü olan hastalar dahil edildi. Hastalara çalışmamız ile ilgili bilgi verildikten sonra ankete katılmayı kabul eden 366 hastaya 23 sorudan oluşan anketimiz yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulandı. BULGULAR: Araştırmamızda katılımcıların en sık NSAİİ kullanma nedeni baş ağrısı (%68,6) olarak tespit edildi. En çok bir yakınına kullanmaları için tavsiye edilen NSAİİ grubunun parasetamol (%34,5) olduğu görüldü. Fayda gördüğü bir ağrı kesiciyi yakınlarına tavsiye edenlerin oranı ise %33,3 olarak bulundu. NSAİİ'lerin yan etkileri hakkında bilgi sahibi olanlar %76 oranındaydı. Katılımcıların çoğunluğu doktorunun reçete etmesine ihtiyaç duymadan NSAİİ kullanmaktaydı. NSAİİ kullananların %48,6'sı kısmen veya tamamen zararsız olduğunu düşünmekteydi. SONUÇ: Aile hekimliği polikliniklerinde akılcı olmayan NSAİİ kullanımı ile sık karşılaşılmaktadır. Bizim çalışmamızda da eksik bilgi düzeyine sahip, yanlış tutum ve davranış özelliği gösteren hastalar önemli bir oranda çıkmıştır. Yanlış NSAİİ kullanımına sebep olan durumların tespiti ve daha geniş popülasyonlardaki NSAİİ bilgi düzeyi ve kullanma alışkanlıklarının tespiti açısından bu alanda çok daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır. Toplumun akılcı NSAİİ kullanımını arttırmak için yaygın eğitici müdahalelerin geliştirilmesi gerekmektedir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Akılcı ilaç kullanımı, NSAİİ, ilaç etkileşimi, yan etki, tutum.