Yoğun bakımda yatan COVID-19 hastalarında akut böbrek yetmezliği insidansı ve COVID-19 hastalığının şiddeti ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF YILMAZ
Danışman: Betül GÜVEN AYTAÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ COVID-19 ilk olarak 2019 yılının Aralık ayında Çin' in Wuhan kentinde tanımlanan, ciddi solunum yetmezliğine neden olan bir hastalıktır. COVID-19 hastalarında akut böbrek yetmezliğinin yaygın olduğuna dair kanıtlar mevcuttur. Yoğun bakımda yatmakta olan COVID-19 hastalarında akut böbrek hasarı(AKI) COVID-19 hastalığının şiddetiyle ilişkili olabilir ve hastalığın mortalitesinde önemli bir faktör olabilir. Bu tez çalışmasında yoğun bakımda takip edilen COVID-19 hastalarında akut böbrek yetmezliği sıklığını hesaplamak, neden olabilecek risk faktörleri anlamak, akut böbrek yetmezliğinin hastalığının solunumsal şiddetiyle ve mortaliteyle ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM Çalışma için E1-20-1443 sayılı ve 20.01.2021 tarihli etik kurul onayı alındıktan sonra Eylül 2020 – Şubat 2021 tarihleri arasında COVID-19 yoğun bakımlarında takip edilmiş 220 hasta tarandı. 52 hasta çeşitli nedenlerle çalışma dışı bırakıldı, 168 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların günlük izlemlerine göre Brescia-COVID Respiratory Severity Scale skorları hesaplandı. Hastaların yaşı, cinsiyeti, kilosu, ek hastalıkları, daha önceden kullandıkları ilaçları, Nötrofil/Lenfosit (N/L) oranı, Kreatinin, CRP değerleri, yoğun bakımda yapılan ilaçlar, COVID-19 tanısı konma zamanı, COVID-19 tanısından yoğun bakıma yatışına kadar geçen süre, COVID-19 tedavisi için kullanmış olduğu ilaçlar, diyaliz ihtiyacı, taburculuk sonucu kaydedildi. Serum kreatinin değerlerine göre KDIGO-AKI kriterleri doğrultusunda hastaların akut böbrek hasarı yaşayıp yaşamadıkları günlük olarak değerlendirildi. BULGULAR Hastalarda AKI insidansı %58,9 olarak tespit edildi. Akut böbrek hasarı (AKI) gelişen hastaların giriş günüdeki, taburculuk/ex günündeki BCRSS skorları, ortalama ve ulaştıkları en yüksek BCRSS skorları AKI gelişmeyen hastalara göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,05). AKI gelişen hastaların yaşı, bazal kreatinin değerleri, APACHE skorları, giriş ve taburculuk/ex günü CRP değeri ve N/L oranı, vazopressör destek ve nefrotoksik ilaç kullanımı, sepsis, multiorgan disfonksiyon sendromu yüzdeleri AKI gelişmeyen hasta grubunda göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,05). AKI gelişen hastaların mortalite oranı AKI gelişmeyen hasta grubuna göre daha yüksek bulundu (p<0,05). Hastalarda AKI gelişme riski ve mortalite riskini hesaplamak için modeller oluşturuldu. TARTIŞMA VE SONUÇ COVID-19 hastalığının solunumsal şiddeti arttığında hastalarda akut böbrek hasarı gelişme oranlarında ve AKI sürelerinde artış görülmekte ve buna bağlı olarak hastalığın mortalite oranlarında artış gözlenmektedir. Yoğun bakımda yatmakta olan COVID-19 hastalarında N/L oranları ve CRP düzeyleri yakın takip edilerek riskli hastalar önceden belirlenebilir. Akut böbrek hasarı COVID-19 hastalığının mortalitesini artıran önemli bir komplikasyondur ve bu hastalarda mortaliteyi azaltmak için tedavi hedeflerinde önemli bir yere sahip olmalıdır.