Adölesanlarda aile beslenme ve fiziksel aktivite durumunun duygusal yeme davranışları ile ilişkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF NUR ARSLANBOĞA

Danışman: Okcan BASAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Bu çalışmada; ergenlerde obezite riskinin araştırılması, aile beslenme ve fiziksel aktivite durumunun duygusal yeme davranışları ile ilişkisinin değerlendirilmesi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlandı. Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, prospektif, analitik bir araştırma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne Şubat-Ağustos 2022 tarihleri arasında başvuran 10-18 yaş arası hastalardan dahil edilme kriterlerine uyan ve ebeveynleri çalışmaya katılmayı kabul eden 210 gönüllü ile yapıldı. Çalışmada tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan ve ebeveyn tarafından doldurulması beklenen Hasta Bilgi Formu, Çocuk ve Ergenlerde Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ-Ç) ile ebeveyn ve çocuk tarafından doldurulması gereken soruları içeren Aile Beslenme ve Fiziksel Aktivite Tarama Ölçeği (ABFA) kullanıldı. Hastaların yapılan antropometrik ölçümlerine (boy, kilo, bel çevresi, üst kol çevresi) göre beden kitle indeksi (BKİ), boya göre, kiloya göre, BKİ'ya göre z skorları hesaplandı. Anne ve babaların BKİ değerleri hesaplanarak kaydedildi. p<0,05 istatistikçe anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 231 katılımcının yaşları 10 ila 18 arasında değişmekte olup (ort:14,47±2,53) %62,8'i (n145) kız idi. BKİ ortalaması 20,12±3,5611 kişi (%4,8) obezdi. ABFA'dan ortalama 52,99±7,05 (39-77) puan alınmışken DYÖ-Ç'den 58,82±18,76 (25-125) alındı. ABFA ile DYÖ-Ç toplam puanı, ''Kaygı" ve "Huzursuz" alt ölçek puanları arasında negatif yönlü anlamlı ilişki saptandı (r=-0,170 p=0.010; r=-0,176 p=0.007; r=-0,138 p=0.036). ABFA puanı ile üst kol çevresi (r=-0,141 p=0.033) ve bel çevresi arasındaki ilişki anlamlıydı (r=-0,182 p=0.005). ABFA toplam puanı 10-14 yaş arasında, kronik hastalığı olanlarda, annesi çalışmayanlarda ve gelir durumu orta olanlarda daha yüksekti (p<0,001; p=0,035; p=0,019; p=0,001, sırasıyla). DYÖ-Ç toplam puanı ise anne sütü alanlarda, annesi çalışanlarda, babasında kronik hastalığı olanlarda ve babası ilkokul mezunu olanlarda daha yüksek bulundu (p=0,031; p<0,001; p=0,035; p=0.001, sırasıyla). Sonuç: Bu çalışmada; ergenin ailesel özellikler ile beslenme ve fiziksel aktiviteleri bağlamında obezite risk durumunun arttıkça duygusal yemenin de arttığı saptandı. Anahtar Sözcükler: Aile Beslenme ve Fiziksel Aktivite Tarama Ölçeği, Çocuk ve Ergenlerde Duygusal Yeme Ölçeği, Duygusal Yeme, Obezite, Yeme Bozukluğu.