Erişkinde staphylococcus aureus bakteriyemilerinin çok yönlü analizi

SALİHA AYAN

Erişkinde staphylococcus aureus bakteriyemilerinin çok yönlü analizi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SALİHA AYAN

Danışman: Serpil EROL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Staphylococcus aureus (S.aureus), günümüzde toplum ve hastane kaynaklı patojenler arasında önemi giderek artan bir mikroorganizmadır. Çalışmamızda S.aureus bakteriyemisi olan hastaların epidemiyolojik, klinik ve laboratuvar özellikleri incelenerek prognozu etkileyen faktörlerin tanımlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği, İç Hastalıkları Klinikleri veya Yoğun Bakım Ünitesi'nde, 1 Ocak 2015 ve 1 Ocak 2020 tarihleri arasında yatarak takip edilen, S.aureus bakteriyemisi olan 170 hasta dahil edildi. Hastaların demografik, klinik, laboratuvar özellikleri ve uygulanan tedaviler ile ilgili bilgiler hastane bilgi sisteminden ve hasta dosyalarından elde edildi. Verilerin analizinde, IBM SPSS Statistics 26 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. Bulgular: Hastaların 94 (%55.3)'ü erkek, 76 (%44.7)'sı kadındı. Yaş ortalaması 66.7 (18-95) yıldı. Kan kültürlerinde 126 hastada (% 74) metisilin duyarlı S. aureus (MSSA), 44 hastada (%26) metisilin dirençli S. aureus (MRSA) üremesi olmuştu. MRSA bakteriyemisi olanlarda İç Hastalıkları Kliniklerinde yatanların (%40.9), hastane kaynaklı enfeksiyonların (%40.9), üriner kateter bulunanların (%54.5), uygun tedavi almayanların (%29.5), 48 saatten daha geç tedavi başlananların (%20.5) oranları MSSA bakteriyemilerine göre anlamlı düzeyde daha yüksekti. MSSA ve MRSA olanlar arasında yaş, cinsiyet, komorbid hastalıklar, diğer predispozan faktörler, semptom ve bulgular, ortalama tedavi süresi ve mortalite oranı açısından anlamlı farklılık bulunmadı. Hastaların 33'ünde (%19) en az bir komplikasyon saptandı. Komplikasyon gelişen hastalarda ateş (%60.6), deride kızarıklık (%33.3), bel ağrısı şikayetleri olanların (%15.2), fizik muayenede vücut ısısı yüksek ölçülenlerin (%39.4), tedavi süresi 14 günden daha uzun olanların oranları (%60.6) komplikasyon gelişmeyenlere göre anlamlı düzeyde daha yüksekti. Komplikasyon gelişmeyen hastalarda mortalite oranı (%36.5) komplikasyon gelişenlerden (%12.1) daha yüksekti. Komplikasyon gelişen ve gelişmeyenler arasında yaş, cinsiyet, komorbid hastalıklar, predispozan faktörler, hastane kaynaklı enfeksiyon, diğer semptom ve bulgular, etkenin metisilin direnci, tedavi başlanma zamanı ve ortalama tedavi süresi açısından anlamlı farklılık bulunmadı. Uygun antibiyotik tedavisi 114 hastada (%67.1) 24 saat içinde, 18 hastada (%10.6) 24-48. saatler arasında, 19 hastada (%11.2) 48 saatten daha geç başlanmıştı. 61 hastada (%35.9) tanı sonrası antibiyotik tedavisinde değişiklik yapılmıştı. 21 (%21.4) hastada persistan (7 günden uzun süren) bakteriyemi saptandı. Ortalama tedavi süresi 12.4±7.8 gündü. Hastaların 126'sı (%68) sağ kalmış olup 54'ü (%32) hayatını kaybetti. Tanı anında ateş şikayeti olanlarda mortalite daha düşüktü. Hastane kaynaklı enfeksiyon, bilinç bozukluğu, invaziv mekanik ventilasyon ve antibiyotik tedavisi süresinin 14 günden kısa olması mortalite riskini arttıran faktörler olarak saptandı. Sonuç: S.aureus bakteriyemileri komplikasyonları ve tedavideki zorluklar nedeniyle önemli bir sorundur. Mortalite riskinin yüksek olmasından dolayı öncelikle bu enfeksiyonların önlenmesine yönelik uygulamalara ağırlık verilmesi ve S.aureus bakteriyemisi olan hastaların titizlikle değerlendirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.