Besin proteini ilişkili alerjik proktokoliti olan hastaların immünglobulin düzeylerinin ve immünglobulin düzeylerindeki düşüklüğün hastalığın klinik seyrine etkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PELİN ERTÜRK

Danışman: Emine VEZİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Besin protein ilişkili alerjik proktokolit (BPİAP), yaşamın ilk aylarında görülen ve patofizyolojisi henüz aydınlatılamamış bir hastalıktır. BPİAP için tanısal bir test bulunmamaktadır. Hastalık genellikle iyi seyirli olup, bir yaşından sonra kendiliğinden iyileşir. BPİAP de besin proteinlerine karşı oluşan reaksiyonlar nedeniyle distal kolonda oluşan inflamatuar değişikliklerle karakterize non-IgE aracılı ters gıda reaksiyonudur. Genellikle kanlı ve/veya mukuslu gaitaya neden olur. İmmünglobulin düzeylerindeki düşüklük, ciddi immün yetmezlik sendromlarına, tekrarlayan bakteriyel enfeksiyonlara, cilt, gastrointestinal sistem ve solunum yolunu etkileyen alerjik reaksiyonlara neden olabileceği yapılan çalışmalarla gösterilmiştir. Çalışmamızda immünglobulin düzeylerinin BPİAP'ın klinik seyrine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 2015 – 2020 yılları arasında Çocuk Alerji ve İmmünoloji Polikliniği'nde BPİAP tanısı almış hastalarla (n=78) yaş, cinsiyet yönünden eşleştirilmiş kontrol grubu (n=56) retrospektif olarak taranıp karşılaştırmalar yapılmıştır. Ayrıca BPİAP hasta grubu içinde ek analizler yapılarak klinik seyre etki eden faktörler değerlendirilmiştir. Bulgular: Kontrol grubunda IgM düzeyi BPİAP'lılara göre daha düşük tespit edildi (p=0,028). Tam kandaki eozinofil sayısının ve MPV değerinin BPİAP'lılarda daha yüksek olduğu görüldü (sırasıyla p=0,016; p=0,003). BPİAP'lılarda kontrollere göre ailede atopik hastalık görülme ve annenin gebeliğinde ilaç kullanımı öyküsünün daha sık olduğu tespit edildi (p<0,001; 0,004). BPİAP'lılarda formül mama kullanımının kontrol grubuna göre daha sık olduğu bulundu (p=0,005). BPİAP grup içi değerlendirmesinde tolerans gelişme yaşının IgA düzeyi düşüklerde daha erken olduğu gözlemlendi (p=0,049). IgA ve IgM düzeyleri düşük olanlarda semptomların daha erken dönemde başladığı tespit edildi (p=0,019; p=0,049). Sonuç: IgA düzeyi düşük olanlarda tolerans gelişmesinin ve semptomların başlangıcının IgA düzeyi normal olanlara göre daha erken yaşta olduğunun tespit edilmesi, kesin patofizyolojisi aydınlatılamayan bu hastalıkta, IgA'nın çeşitli yolaklar üzerinden etkili olduğunu düşündürebilir. BPİAP hastalarında, hastalığın patofizyolojik sürecinin daha iyi tanımlanabilmesi ve bu süreçte immünglobulinlerin rolünün anlaşılabilmesi için prospektif uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Alerjik proktokolit, besin alerjisi, hipogamaglobulinemi, immünglobulin