Çocukluk çağı fonksiyonel kabızlık tedavisinde transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonunun yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ZEYNEP KAMİL KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKE AKTAŞ
Danışman: Rabia Gönül SEZER YAMANEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kabızlık, çocukluk ve ergenlik çağının yaygın bir sorunudur. Sıklıkla posadan zengin beslenme, davranış tedavisi ve çeşitli laksatif ilaçlarla kolayca tedavi edilir. Bu standart tedaviye cevabı düşük olgularda transkutanöz elektriksel stimülasyonun (TENS) lokal cilt sinir liflerini ve bağırsak peristaltizmini sağlayan sinirleri uyararak bağırsak hareketlerini arttırdığı gözlenmiştir. Çalışmamızın amacı çocukluk çağı fonksiyonel kabızlık (FK) olgularında TENS uygulamasının tedavi başarısını ve güvenilirliğini göstermektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji polikliniğinde 2021 Şubat- 2022 Mayıs tarihleri arasında başvuran altta bir organik patoloji saptanmayan ve Roma IV kriterlerine göre FK tanısı konulup en az 6 ay boyunca kabızlık için standart tedavileri, diyet ve davranış modifikasyonu ve 1-3 ml/kg/gün oral laktüloz ve/veya 5-10 ml/kg/gün polietilen glikol tedavisi almış 6-17 yaş arası, veli izni alınan hastalar çalışmaya alındı. TENS bir ay boyunca haftada üç kere yirmi dakikalık seanslar şeklinde uygulandı. Hastalar tedaviye başlamadan önce, tedavinin birinci haftasında, tedavinin sonunda ve tedavi kesildikten sonraki dördüncü haftada Roma IV kriterlerine ve Bristol Dışkı Skalası'na (BDS) göre değerlendirildi. Bulgular: TENS tedavisi önerilen 36 hastadan 20'si çalışmaya katılmayı kabul etti. 20 hastanın 18'i TENS tedavisini tamamladı. Tedaviyi tamamlayan hastaların hepsinde haftalık dışkılama sayısı arttı (p<0,01). Dışkı kaçırma şikayeti olan 6 hastanın 6'sının yakınması geçti, istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,06). Tedaviden önce ağrılı dışkılaması olan 18 olgunun 12'sinde ağrılı dışkılama tamamen geçti. Tedavi sonrası ve kontroldeki ağrılı dışkılama yakınmasındaki düzelme istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (sırasıyla p<0,001, p=0,03). Dışkı tutma şikayeti olan 13 hastanın 12'sinde iyileşme gözlendi ve bu düzelme istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0,001) ve kontrolde de bu düzelme devam etti (p<0,001). Rektumda büyük dışkı kütlesi saptanan 6 hastanın tamamında şikayet düzeldi. Tuvaleti kaplayan geniş çaplı dışkı yakınması olan 3 hastanın 1'inde gözlenen iyileşme istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p<0,001). Tedavi bitiminden sonraki dördüncü haftadaki takiplerde, haftalık dışkılama sayısındaki artış, istemli dışkı tutma şikayetinde düzelme istatistiksel olarak anlamlıydı (sırasıyla p<0,01, p<0,001). BDS'de, dışkı şeklinde normalleşme tedavinin sonunda 18 olgunun 13'ünde saptanırken tedavi bitiminden sonraki 4.haftada 7 hastada etki devam etmiştir. Tedavi sonunda ve tedavinin kesildikten sonraki 4.haftada iyileşme anlamlı yüksekti (sırasıyla p<0,001, p=0,03). Sonuç: TENS tedavisi sonrası, tedaviye dirençli fonksiyonel kabızlık olgularında haftalık dışkılama sayısında artış, dışkı kaçırmada iyileşme, dışkılamada ağrı yakınmasında düzelme, BDS'ye göre dışkı şekillerinde düzelme olmaktadır. Tedavi kesildikten sonra ise etki kalıcı olmamaktadır.