Gestasyonel diyabetli hastalarda postprandiyel 90. dakika kan şekeri ölçümünün 60. ve 120. dakika ölçümleriyle karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ZÜBEYDE HANIM KADIN HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE SEVER
Danışman: Aykan YÜCEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Gestasyonel Diyabetes Mellitusta postprandiyal 90. dakika kan glukoz ölçümünün; açlık, yemeklerden sonra 60 ve 120 dakika ölçümleriyle karşılaştırılması ve perinatal sonuçların kan glukoz ölçümlerine göre değerlendirimesi Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Perinatoloji Kliniği'nde "Gestasyonel Diyabetes Mellitus" tanısı alıp, 2018 -2019 tarihleri arasında kan şekeri regülasyonu ihtiyacı ile hospitalize edilmiş 131 gebenin verileri çalışmaya dahil edildi. Prenatal diyabetes mellitus olması, 24. gebelik haftasından küçük olması, Metabolik-endokrin hastalığı olması, çoklu komorbiditesi olan, çoğul gebelik, 18 yaşından küçük 45 yaşından büyük olunması, IVF tedavisi almış olması, 32. Gebelik haftasına kadar glukoz testi yaptırmamış olması, 48 saat içerisinde sistemik kortikosteroid tedavisi almış olması dışlama kriteri olarak belirlendi. Demografik veriler, yatış haftası, tanı aldığı hafta, yatış esnasında gelişmiş komplikasyon varlığı, mevcut tedavisi, 1 günlük kan şekeri profili ve gebelik sonunda maternal ve fetal komplikasyon durumu, doğum haftası, indüksiyon varlığı, doğum şekli APGAR skoru gibi anne ve bebekle ilgili bilgiler toplandı. Bulgular: Yapılan analizlerde kan şekeri değerlerinde hastalarımızın demografik verileri açısından fark olmadığı görüldü. Hastalarımızın yatışa geldiklerinde 69%'u diyet, %31'i diyetle birlikte insulin almaktaydı. Yatış haftaları bazında 15%'i 24-28 haftalar; 18%'i 28,1-32 haftalar; 38%'i 32,1-36 haftalar; 29%'u ise 36 hafta üzerindeydi. Haftalar arası kan şekeri dağılımında anlamlı fark yoktu. Gestasyonel komplikasyon gelişenlerin %76'ının 32 hafta üzerinde olduğu gözlendi. Kan şekerinin pik yaptığı saatler; tedavi şekilleri, hafta aralığı, tüm gestasyonel komplikasyondan bağımsız olarak aynı saatlerdeydi. Öğünlere göre; sabah 137,69 mg/dl ile postprandiyal 90 dakikada, öğlen 140,01mg/dl ile postprandiyal 60 dakikada, akşam 138.73 mg/dl ile postprandiyal 60 dakikada gerçekleşti. 90 dakika için belirlenen cutoffa (130mg/dl) göre her öğün için sınır değeri aşma durumu en sık 90 dakikalarda olduğu, 60 ve 120 dakikalarda sınırı aşmada öğünler arası fark olduğu gözlendi. Kan şekeri yükseklikleriyle anlamlı ilişkiler en çok yenidoğan yoğun bakım ihtiyacı arasında görüldü(p<0.05). Primer sezeryan oranı 48,8%; GDM ile ilişkili primer sezeryan oranı %30,9 idi. Sonuç: Tüm gebeliklerde olduğu gibi GDM ile komplike gebeliklerde de hedef, anne ve bebeği en iyi şekilde gebelik sürecinin sonuna ulaştırmaktır. Takip ve tedavi protokollerinin irdelenip bunların gestasyonel komplikasyonlarla ilişkisi iyice ortaya konmalıdır. İlk değerlendirmede kan şekeri değerlerinin gestasyonel kompliksyonlarla anlamlı bir ilişki göstermese de ek analizler sonucunda kan şekeri seyrinin öğünlere göre farklılık gösterdiğini; sabah yemekten sonra 90 dakikada öğle ve akşam 60 dakikalarda pik yaptığını izledik. Bu sonuca göre tek bir değere göre tedavi planlamanın hiperglisemiye bağlı gestasyonel komplikasyonların önlenmesinde yetersiz olabileceğini düşünüyoruz. Kan glukozunun tüm öğünler için en sık 90 dakikada (130mg/dl) olmak üzere genelde postprandiyal zamanlarda daha sık üst limitin üzerine çıktığını gördük. Gebe popülasyonumuzun kötü glisemik kontrollü ve komplikasyona yatkınlığını göz önünde bulunduracak olursak bu tip GDM'li hasta popülasyonunda postprandiyal hiperglisemiyi kontrol altında tutmanın gebelik sonuçları açısından daha iyi olacağı kanaatindeyiz. Bu amaçla da ölçüme en uygun zamanın yemekten sonra 90 dakika olduğunu düşünmekteyiz. Bu çalışma HbA1c, her 3 öğündeki açlık, postprandiyal 60, 120 ve postprandiyal 90 dakikanın perinatal sonuçlarla birlikte değerlendirildiği ilk ve öncü çalışma olması nedeniyle önem arz etmektedir. Anahtar kelimeler: Gestasyonel Diyabetes Mellitus, kan şekeri, postprandiyal kan glukozu, 90. dakika tokluk kan şekeri