Akıllı telefondan uzak kalma korkusu (nomofobi) nun uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELTEM GÜL
Danışman: Memet Taşkın EGİCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Günümüzde, teknoloji alanındaki hızlı gelişmelerle birlikte akıllı telefonlar günlük hayatta önemli bir yer işgal etmeye başlamıştır. Akıllı cihazların sağladığı birçok kolaylık yanında olumsuz yanları da bulunmaktadır. Yaygın ve sık olarak kullanılan akıllı telefonlar insanlarda bazı davranış ve duygu bozukluklarına yol açabilmektedir. Nomofobi, bunlardan birisidir. Bu çalışmamızda erişkin yaş grubunda akıllı telefondan uzak kalma korkusu (nomofobi) üzerine etkili olan faktörler ile uyku ve yaşam kalitesi üzerine nomofobinin etkilerini değerlendirmek amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 24.03.2020 ve 24.05.2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Poliklinikleri'ne başvuran, çalışmamıza katılmaya gönüllü erişkin yaş grubu 375 hasta dahil edilmiştir. Çalışmamız tanımlayıcı, kesitsel bir anket çalışmasıdır. Araştırmaya alınan bireylere 12 sorudan oluşan katılımcı bilgi formu, nomofobi düzeyini belirlemek için 20 sorudan oluşan Türkçe Nomofobi Ölçeği, uyku kalitelerini saptamak için 9 sorudan oluşan Pittsburg Uyku Kalite indeksi (PUKİ), yaşam kalitelerini belirlemek için 36 sorudan oluşan Short Form 36 (SF-36) Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulanmıştır. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. BULGULAR: Anket uygulanan bireylerin %49,3'ü kadın, %50,7'si erkekti. Yaş ortalaması 32,36±11,08 yıldır. Araştırmamızda ortalama nomofobi ölçek puanı 72,58±26,32 saptanmış olup literatüre benzerdir. Günlük telefon kullanımı ortalaması 4,58±2,27 saattir. Nomofobi ölçeğine göre kişilerin %36,8'inde hafif, %47,5'inde orta, %15,5'inde aşırı derecede nomofobi mevcuttu. Yaş grupları arasında nomofobi ölçek puanları açısından anlamlı fark saptanmadı. Kadınlarda nomofobi düzeyi istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptanmıştır. Uyku kalitesi kadınlarda anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır. Çalışmamızda nomofobi ölçek puanı ile PUKİ arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Nomofobi ölçek puanının, SF-36 fiziksel rol güçlüğü ve SF-36 ağrı ölçeği hariç diğer 6 adet SF-36 alt ölçeği ile istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü ilişki saptanmıştır. PUKİ puanı ile tüm SF-36 alt ölçekleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir. SONUÇ: Akıllı telefonların kullanımı tüm toplumda artmış durumdadır. Nomofobi de giderek yaygınlaşmakta, uyku ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir Toplum sağlığı açısından gerekli bilgilendirme ve farkındalığı arttırmakla ilgili çalışmaların yapılması gerekmektedir. Koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında aile hekimleri başta olmak üzere ilgili hekimlerin bu konuda duyarlılığı önem taşımaktadır Anahtar Kelimeler: akıllı telefon bağımlılığı, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, smartphone, nomophobia.