Demir ve vitamin b12 eksikliğinin periferik kandaki kök hücrelerin koloni oluşturma kapasiteleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE MAZE AYDEMİR
Danışman: Namık Yaşar ÖZBEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Demir eksikliği ve vitamin B12 eksikliği çocukluk yaş grubunda en sık görülen hastalıklardandır. DNA, RNA ve protein sentezi gibi pek çok reaksiyonda yer alan demir ve karbon metabolizmasının merkezinde bulunan vitamin B12'nin eksikliklerinde vücutta pek çok sistem etkilenmektedir. Ancak, kök hücreler üzerindeki etkileri henüz netlik kazanmamıştır. Günümüzde artan sıklıkta uygulanan ve CFU-Assay adı verilen bir yöntemle, hematopoetik kök hücreler, periferik kandan çoğaltılmakta, proliferasyon ve diferansiyasyon özellikleri değerlendirilmektedir. Bu tezde, klinikte sık görülen demir ve vitamin B12 eksikliklerinin hematopoetik kök hücreler üzerindeki etkilerini görebilmek amacıyla periferik kandan CFU-Assay çalışması yapılmıştır. Prospektif, çift kör olarak tasarlanan çalışmamızayaşları6ay-18 yaş arasında değişen 102 çocuk dahil edilmiştir. Tam kan sayımı, serum ferritin, vitamin B12 değerlendirilmiş, eş zamanlı olarak da EDTA'lı tüpe 4 cc periferik kan örneği alınmıştır. Çocuklar demir eksikliği, demir eksikliği anemisi, vitamin B12 eksikliği, demir ve vitamin B12 eksikliği ve kontrol grubu olmak üzere beş kategoride değerlendirilmiştir. Periferik kanlardan elde edilen hematopoetik kök hücreler (HKH) uygun koşullarda yarı-katı agar besiyerine ekildikten 14 gün sonra değerlendirilmiştir. Burst forming unit-eritroid (BFU-E), colony forming unit-granülosit, makrofaj (CFU-GM) ve colony forming unit granülosit-eritrosit-monosit-megakaryosit (CFU-GEMM) sayıları belirlenmiştir. İstatistiki analizler sonucunda beş grup arasında da CFU-Assay sonuçları açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. Çalışmamızın sonuçları, acil durumlarda, HKHN öncesinde vericilerde sık rastladığımız B12 ve demir eksikliğini tedavi etmeden kök hücre örneği toplanabileceğini düşündürmektedir. Daha fazla hastanın yer alacağı ve in vivo sonuçları da içeren çalışmalar planlanarak daha doğru sonuçlara ulaşabileceği kanaatindeyiz.