Ankilozan spondilitli hastalarda kardiyak tutulum ile hastalık aktivitesi, fonksiyon, günlük yaşam aktiviteleri, kullanılan medikal tedaviler ve demografik veriler arasındaki korelasyon
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜDANUR COŞKUN
Danışman: Ebru AYTEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, Ankilozan Spondilit(AS)'li hastalarda kardiyak tutulum ile ağrı, hastalık aktivitesi, fonksiyon, günlük yaşam aktiviteleri, kullanılan medikal tedaviler ve demografik veriler arasındaki korelasyonu saptamaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Modifiye New-York tanı kriterleri ve ASAS klasifikasyon kriterlerine göre Spondiloartropati (SpA) tanısı konmuş 18-65 yaş arası 100 hasta ve kontrol grubu olarak ise yaş ve cinsiyet özellikleri birebir eşleştirilmiş bilinen kronik hastalığı olmayan mekanik bel ağrılı 50 sağlıklı erişkin dahil edilmiştir. Prospektif kesitsel kontrollü çalışma şeklinde yürütülen bu çalışmada hastalar demografik özellikleri, hastalık süresi, periferik artrit, üveit, sigara-alkol tüketimi ve ilaç kullanımı açısından sorgulanmıştır. Hastaların rutin fizik muayeneleri yapılmış; kan basınçları ölçülmüştür. AS hastalarında laboratuvar parametresi olarak lipid profili(düşük yoğunluklu lipoprotein(LDL), yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), Total kolesterol, Trigliserid(TG)), Eritrosit sedimantasyon hızı(ESH), C-Reaktif Protein(CRP), HLA-B27 değerlendirilmiştir. Hastaların ağrı düzeyi Vizüel Analog Skala (VAS) ile, hastalık aktivitesi BASDAI (Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index), ASDAS (The Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score) ESH ve ASDAS-CRP ile, fonksiyon BASFI (The Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index), mobilite BASMI (Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index), yaşam kalitesi (The Ankylosing Spondylitis Quality of Life (ASQoL) ile değerlendirilmiştir. Hastaların kardiyak tutulumları Avrupa SCORE2 (Systematic Coronary Risk Evaluation) analizi ile değerlendirilmiş olup ekokardiyografik incelemelerini hastanemizde görevli deneyimli bir kardiyoloji uzmanı yapmıştır. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 45,79 ±9,4'di. Çalışmaya katılan hastaların 28'i kadın, 72'si erkekti. Tanı süresinin ortalaması 9,40 ±7,14 yıldır. HLA-B27(+)'liği hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı anlamlı derecede yüksek bulunmuştur(p<0.001). Hasta grubunun sistolik kan basıncı ortalaması kontrol grubuna göre anlamlı derece yüksekti(p<0,001). AS hastalarının göğüs ekspansiyonları kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur(p<0,001). AS hastalarının SCORE2 puan ortalaması kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur(p<0,045). Hasta ve kontrol grupları arasında SCORE2 risk grupları bakımından anlamlı farklılık gözlenmiştir(p=0,008). Hastalık süresi arttıkça SCORE2 puanı istatiksel olarak artmaktadır(p=0,049). Ekokardiyografide değerlendirilen aort genişliği hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı oranda yüksek bulunmuştur(p=0,003). Kapak patolojileri varlığı açısından iki grup arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki gözlenmiştir(p=0,008). Vücut kitle indeksi(VKİ) ile ASDAS ESH, ASDAS CRP, BASDAI, ASQoL arasında istatiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmıştır. Yine BRI(Vücut yuvarlaklık indeksi) ile SCORE2 puan ortalaması arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki izlenmiştir. BASDAI, BASFI, BASMI, ASQoL, VAS aktivite, ESH, CRP, ASDAS ESH, ASDAS CRP ölçekleri arasında istatiksel olarak anlamlı korelasyon saptandı. Sonuçlar: Bu çalışmanın sonucunda 10 yıllık kardiyovasküler hastalık (KVH) riskini değerlendiren SCORE2 algoritmasına göre KVH riskinin AS hastalarında sağlıklı popülasyona göre daha fazla olduğuna ve hastalık süresi ile orantılı olarak bu riskin arttığı sonucuna ulaştık. SCORE2 risk sınıflamasına göre sağlıklı popülasyonda düşük-orta KVH riski, AS hastalarında ise çok yüksek KVH riskinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna ulaştık. Bu ilişki üzerinde detaylı çalışılarak ilerde daha açık bir şekilde ifade edilebileceğini düşünüyoruz. Anahtar kelimeler: Ankilozan spondilit, ağrı, hastalık aktivitesi, BRI, kardiyovasküler hastalık, SCORE2