2-4 yaş arası çocuklarda ekran maruziyeti ile davranışsal problemler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALE EZGİ AÇMA
Danışman: Özlem BOSTAN GAYRET
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Gelişen teknoloji ile birlikte dijital medya cihazları ve ekran maruziyeti hayatımızın değiştirilemez bir parçası haline gelmiştir. Gelişimin önemli basamaklarının yer aldığı erken çocukluk döneminde ekran maruziyetinin olası etkileri güncel bir araştırma konusudur. Çalışmamızda 2-4 yaş arası çocukların ekran maruziyetinin duygusal ve davranışsal problemler ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu tanımlayıcı kesitsel çalışmaya 2023 yılı Ekim-Kasım ayları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk Polikliniği'ne rutin çocuk sağlığı izlemi için başvuran 2-4 yaş arası çocuklar ve anneleri dahil edildi. Annelere yüz yüze görüşme ile Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) ve tarafımızca oluşturulmuş anket uygulanmış, çocukların antropometrik ölçüm verileri elde edilmiştir. Çocuklar, ekran izleme sürelerine göre 4 saat olarak üç gruba ayrılarak veriler istatistiki olarak karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p 4 saat olduğu saptanmıştır. Ekran izleme süresi >4 saat olan grubun diğer gruplara göre akıllı cep telefonu erişimi varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p=0,003). Çocuğun yemek saatinde, uyumadan önce ve uyanır uyanmaz ekran izleme varlığı >4 saat grubunda diğer gruplarla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,009, 0,007, 0,009). GGA alt ölçeklerinden; duygusal sorunlar, dikkat eksikliği/aşırı hareketlilik, akran sorunları ve toplam güçlük puanının ekran izleme süresi 4 saat ve üzerine çıktıkça yükseldiği bulunurken (p=0,015, 0,004, 0,039, 0,007), <1 saat grubu ile 1-4 saat grubunun puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi (p= 0,080, 0,839, 0,077, 0,931). SONUÇ: Ekran maruziyetinin çocuk gelişimindeki olumsuz etkileri sağlık otoriteleri tarafından kabul görmüş bir gerçektir. Günümüz çağında, teknolojik araçların hepimizin hayatındaki artan rolü, çocukların eğitimi için kullanılır hale gelmesi artık ekran maruziyetinin tamamen engellenemeyecek bir unsur olduğunu ortaya koymaktadır. Pediatristlerin, poliklinik esnasında özellikle davranışsal problemleri olan çocukların ekran maruziyetini sorgulamaları ve ebeveynleri olası olumsuz etkileri açısından bilgilendirmeleri, günlük ekran izleme süresinin kısıtlanması gerekliliğini vurgulamaları gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: ekran maruziyeti, sosyoemosyonel gelişim, davranış, güçler ve güçlükler anketi, erken çocukluk