Ticari havayolu pilotlarında beslenme kalitesi ve farkındalığının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET KAAN YEL
Danışman: Şükrü Hakan GÜNDÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı Türkiye'deki ticari havayolu pilotlarının beslenme alışkanlıklarını incelemek ve beslenmeye bağlı oluşabilecek hastalıkları önleyerek olası lisans kayıplarını engellemeye çalışmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız kesitsel olarak, pilotlar ve ofis çalışanlarının (kontrol grubu) katılımıyla yapılmıştır. Katılımcıların çevrimiçi anket yoluyla sosyodemografik özellikleri ve mesleki bilgileri sorgulanmış, ardından Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS) ve Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30) uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda pilot grubunda 258 kişi ve kontrol grubunda ise 131 kişi yer aldı. Pilot grubu havayolu pilotları 152 kişi ve diğer pilotlar 106 kişi olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Kontrol grubunun %45'i (n=59) erkek, %55'i (n=72) kadındır. Havayolu pilotlarının %88,8'i (n=135) erkek, %11,2'si (n=17) kadındır. Diğer pilotların ise %91,5'i (n=97) erkek, %8,5'i (n=9) kadındır. Tüm gruplar arasında VKİ ve YFÖ-30 puanı arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Havayolu pilotları kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha sık alkol tüketmektedir (p<0,001). Havayolu pilotlarında MEDAS puanı 7 (1-13) iken, diğer pilotlarda 8 (3-12) olarak saptanmıştır. Diğer pilotlarda MEDAS puanı daha yüksektir (p=0,002). Sigara kullanma sıklığı açısından anlamlı bir fark bulunmakta olup, havayolu pilotlarında hiç sigara kullanmayan oranı daha yüksektir (p=0,005). Kısa menzil pilotlarının MEDAS puanı 7 (3–12), uzun menzil pilotlarının ise 6,5 (1–13) olup, aradaki fark anlamlıdır (p=0,014). İki grup arasında YFÖ-30 puanı açısından anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p=0,692). Sonuç: Çalışmamızda kontrol grubu ile havayolu pilotlarının diyet kalitelerinin benzer olduğunu, ancak havayolu pilotlarının diyet kalitesinin diğer pilotlardan daha düşük olduğunu tespit ettik. Ayrıca uzun menzil pilotlarının yeme farkındalığının kısa menzil pilotları ile benzer olmasına rağmen diyet kalitelerinin daha düşük olduğunu fark ettik. Bu bize, mesleğin getirdiği zorlukların pilotların beslenmesi üzerine olumsuz etki edebileceğini göstermektedir. Kaliteli beslenmemek uzun vadede çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilmekte ve pilotların lisans kaybı ile sonuçlanabilmektedir. Bu nedenle ticari havayolu pilotlarına beslenme eğitimi verilmesi ve pilotların yemeklerinin uygun programlara göre hazırlanması pilotların sağlığı ve uçuş güvenliğinin yararına olacaktır.