Prostat kanserinin yoğunluk ayarlı radyoterapi (YART) ve volümetrik modülasyonlu ark terapi (VMAT) tedavi planlarının karşılaştırmalı dozimetrik değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, RADYASYON ONKOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PINAR CANSU KARAAK

Danışman: Bahar DİRİCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Prostat kanseri erkeklerde en sık görülen ikinci kanser tipidir. Bu çalışmanın hedefi, prostat kanserinin radyoterapi tedavisinde YART ve VMAT tedavi tekniklerinin etkinliklerini hedef kapsama, homojenite ve riskli organ korunması açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Prostat kanseri tanılı 10 hasta için planlama amacıyla çekilmiş olan bilgisayarlı tomografi görüntüleri kullanılarak CMS Monaco Tedavi Planlama Sistemi (TPS)'inde retrospektif olarak 7-alan YART ve 2- ark VMAT teknikleri ile radyoterapi planları oluşturularak PTV 70'e 70 Gy doz uygulanmıştır. Her iki teknik ile ayrı ayrı hazırlanmış planlarda riskli kritik organlara özgü aynı doz sınırlamaları kullanılmıştır. İki planlama tekniği; PTV yapılarındaki doz sarımı ile HI ve CI değerleri açısından karşılaştırılmıştır. Kritik organlar için; rektumda V50, V60, V65, V70 değerleri; mesanede V65, V70 değerleri ve femur başları için V50 değerleri incelenmiştir. Her iki teknikle ayrı ayrı oluşturulan planların MU değerleri karşılaştırılmıştır. Elde edilen tüm veriler Wilcoxon testi ile istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: YART ve VMAT teknikleri ile hedef hacim sarımları benzerdir. PTV için hesaplanan HI ve CI değerleri her iki teknikte de benzer bulunmuştur. İki ayrı planlama tekniği ile tüm riskli kritik organların aldıkları dozlar kabul edilen doz sınırlamalarının altında tutulabilmiştir. OAR koruması açısından değerlendirildiğinde; her iki teknikle birbirine yakın benzer sonuçlar elde edilmiştir ancak VMAT tekniğiyle elde edilen veriler daha düşüktür. VMAT tekniği ile oluşturulan planların MU değerleri YART tekniği ile oluşturulan planlara göre daha düşüktür ve buda bize tedavi süresinin bu teknik ile daha kısa olduğu göstermiştir. Sonuç: Prostat kanseri radyoterapisinde kullanılan 7-alan YART tekniği ile VMAT teknikleri hem PTV sarımları hem de kritik organ korumaları açısından benzer dozimetrik sonuçlar vermiştir. Ancak tedavi süresi bakımından VMAT tekniğinin YART tekniğine belirgin bir üstünlüğü olduğu görülmüştür.