Kronik hepatit B enfeksiyonunda tedavi deneyimsiz ve nükleotid-nükleozid analogu tedavisi açısından naif hastalarda tenofovir ve entekavir tedavisi sonuçlarının karşılaştırılması

BURAK ŞEKER

Kronik hepatit B enfeksiyonunda tedavi deneyimsiz ve nükleotid-nükleozid analogu tedavisi açısından naif hastalarda tenofovir ve entekavir tedavisi sonuçlarının karşılaştırılması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK ŞEKER

Danışman: Selma TOSUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Hepatit B enfeksiyonu; klinik spektrumu asemptomatik hastalıktan fulminan hepatik yetmezliğe kadar değişen, akut veya kronik seyir gösterebilen bir hastalıktır. Hastalığın ciddi komplikasyonları olan siroz, hepatasellüler karsinom ve extrahepatik tutulumları nedeniyle dünyada her yıl yaklaşık 800.000 kişi hayatını kaybetmektedir. Bu çalışmada amacımız; daha önceden herhangi bir tedavi deneyimi olmayan Kronik Hepatit B (KHB) enfeksiyonu hastalarının, Entekavir ve Tenofovir ile tedavisinin biyokimyasal, serolojik ve virolojik olarak etkinliklerini karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Viral Hepatit Polikliniğinde Ocak 2008-Aralık 2019 tarihleri arasında KHB enfeksiyonu tanısıyla olarak izlenen daha önceden tedavi deneyimi olmayan ve en az bir yıldır tenofovir veya entekavir tedavisi alan 109 hasta dahil edilmiştir. Hastalar aldıkları tedavilere göre gruplara ayrıldıktan sonra, hasta dosyaları ve otomasyon sistemindeki kayıtları incelenerek içerikte yer alan tüm biyokimyasal, virolojik, serolojik ve histolojik değerleri Excel dosyasına kaydedilmiştir. Her iki grup tedavi sırasındaki tetkikleri ile retrospektif olarak değerlendirilerek; ALT normalizasyon zamanı ve oranı, HBV DNA negatifleşme zamanı ve oranı, HBeAg serokonversiyon zamanı ve oranı açısından karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 109 hastanın 74'ü erkek ve 35'i kadın, yaş ortalaması ise 50,16 ± 1,21 idi. Entekavir kullanan hasta sayısı 79 iken tenofovir kullanan hasta sayısı 30'du. Hastaların tedavi öncesinde bakılan tetkiklerinde; tenofovir grubunda HBV-DNA düzeyinde ve fibrozis skorunda entekavir grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı yükseklik mevcuttu. Tedavi öncesi ALT, AST ve HBeAg pozitifliği açısından her iki grup arasında anlamlı bir fark yoktu. HBeAg serokonversiyonu oranı entekavir grubunda %18, tenofovir grubunda ise %33 olarak izlenirken; serokonversiyon zamanı entekavir grubunda ortalama 43±23,01 ay (18-112 ay), tenofovir grubunda ise 12,2 ±3,2 ay (6-24 ay) olarak saptandı. ALT normalizasyon oranı tedavinin 6, 12 ve 24. aylarında entekavir grubunda sırayla %87, %92, %92, tenofovir grubunda ise %70, %89, %93 olarak izlenirken; normalizasyon zamanı ortalaması entekavir grubunda 4,452 ±0,57 ay, tenofovir grubunda ise 6,143 ±1,29 ay olarak saptandı (p<0,1638). HBV-DNA negatifleşme oranları tedavinin 6, 12 ve 24. aylarında entekavir grubunda sırayla %59, %86, %94, tenofovir grubunda ise %50, %83, %93 olarak izlenirken; negatifleşme zamanı ortalaması entekavir grubunda 6,23 ±0,54 ay, tenofovir grubunda ise 9,1±1,45 ay olarak saptandı (p<0,0209). Bu veriler değerlendirildiğinde entekavir grubunda altıncı aydaki ALT normalizasyon oranı tenofovir grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Ayrıca entekavir grubunda HBV-DNA'nın negatifleşme zamanı istatistiksel olarak daha kısa bulundu. Değerlendirilen diğer parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızda yüksek genetik bariyerleri sayesinde düşük direnç oranlarına sahip potent antiviral ilaçlar olan Entekavir ve Tenofovir etkinlikleri retrospektif olarak karşılaştırılmıştır. Çalışmamızdaki HBeAg serokonversiyon oranları literatürle benzer bulunmuştur. Entekavir grubunda gözlenen HBV-DNA negatifleşme zamanının daha kısa ve ilk altı aydaki ALT normalizasyon oranının daha yüksek olarak saptanmasının nedeninin entekavir grubundaki hastaların başlangıç HBV-DNA değerleri ve karaciğer fibrozis skorlarının tenofovir grubuna kıyasla daha düşük olmasından ileri gelebileceği düşünüldü. Çalışmamızda takip ettiğimiz naif kronik HBV hastalarında Entekavir ve Tenofovir kullanımının virolojik, biyokimyasal ve serolojik yanıt açısından benzer etkinlikte olduğu ve her iki ilacın birinci basamak tedavi olarak tercih edilebileceği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Entekavir, Tenofovir, Hepatit B