Bir eğitim ve araştırma hastanesinde 2008 ve 2021 yılları arasında yatırılarak takip edilen spondilodiskit tanılı hastaların klinik, tanı, mikrobiyolojik ve tedavi özelliklerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL BAŞ
Danışman: Alpay ARI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Spondilodiskit; intervertebral diski, vertebra gövdesini ve komşu paraspinal yapıları etkileyen bir enfeksiyon hastalığıdır. Bu araştırmanın amacı spondilodiskit tanısı ile yatırılarak takip edilen hastaların demografik, klinik, mikrobiyolojik, patolojik, laboratuvar ve radyolojik özelliklerini tanımlamak aynı zamanda tedavi süreçlerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 2008-2021 yılları arasında İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yatırılarak takip edilen 18 yaş üzeri ve radyolojik olarak kanıtlanmış spondilodiskit bulgusu olan hastalar dahil edilmiştir. Retrospektif olarak hastaların demografik, klinik, mikrobiyolojik, patolojik, laboratuvar ve radyolojik özellikleri ile birlikte tedavi süreçleri incelenmiştir. Hastalar pyojenik spondilodiskit(PS), tüberküloz spondilodiskit(TS) ve brusellar spondilodiskit(BS) olarak gruplara ayrılmış ve gruplar arasındaki farklılıklar değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza kriterleri karşılayan 162 hasta dahil edilmiş olup; 119(%73,4) hasta PS, 22(%13,6) hasta BS, 21(%13) hasta TS olarak belirlenmiştir. Hastaların 93'ü(%57,4) erkek, 69'u(%42,6) kadındır. Tüm hasta gruplarında yaş ortalaması 62,5±12,5, PS grubu yaş ortalaması 62±12,27, TS grubu yaş ortalaması 65,5±14,68, BS grubu yaş ortalaması 62±11,78 olarak saptanmıştır. Hastalarda görülen en sık ek hastalık DM olup, 40(%24,1) hastada geçirilmiş vertebral cerrahi öyküsü saptanmıştır. Tüm hastalarda en sık görülen şikâyet bel ağrısıdır. Hastaların 32(%19,8)'sinde başvuru anında nörolojik defisit saptanmıştır. TS grubunda başvuru anında beş(%23,8), PS grubunda 27(%22,7) hastada nörolojik defisit saptanmıştır. BS grubunda nörolojik defisit saptanmamıştır. Tüm hastalarda yakınmaların süresi üç aydan uzun olan hasta oranı %35,2, TS grubunda %60, BS grubunda %50, PS grubunda ise %29,3 olarak bulunmuştur. Tüm hastalarda, aynı zamanda PS, BS, TS gruplarında en sık lomber vertebra tutulumu olmuştur. TS grubunda istatiksel olarak torakal vertebra tutulumu diğer gruplara göre anlamlı yüksek saptanmıştır. Hastaların 24'ünde(%14,8) multisegmenter tutulum saptanmıştır. Tüm hastalarda %26,5 oranında apse saptanmıştır. TS grubunda %33,3 oranında, PS grubunda %26 oranında, BS grubunda %22,7 oranında apse saptanmıştır. BT eşliğinde biyopsi oranları ve alınan biyopsi sonuçlarında üreme oranları düşük saptanmıştır. Açık biyopsi de üreme oranları daha yüksektir. PS hasta grubunda 38(%31,9) hastada etken saptanmıştır. Tüm hastalardan 84(%51) hastada materyal kültürü alınmış, materyal kültürü alınan hastaların %31'inde üreme saptanmıştır. Tüm hastalarda 132(%81) hastadan kan kültürü alınmış ve %18,1'inde üreme olmuştur. PS grubunda en sık saptanan etkenler sırası ile Gram pozitif etkenlerden MSSA, Enterococcus spp., KNS, Gram negatif etkenlerden de Pseudomonas spp., Klebsiella,spp., E.coli olmuştur. Çalışmamızda bir hastada etken olarak Echinococcus spp. iki hastada etken olarak Candida spp. saptanmıştır. TS grubundaki yedi hastada materyal kültüründen alınan mikobakteri kültüründe üreme saptanmıştır. Sekiz hastaya sadece histopatolojik olarak tanı konulmuştur. PS grubunda istatiksel olarak lökosit sayısı daha yüksek saptanmıştır. PS hastalarında ortalama toplam tedavi süresi 12(min:5, max:51) hafta şeklindedir. BS hastalarına en az üç ay en çok da 11 ay tedavi verildiği görülmüştür. TS hastalarına tedavi süresinin en az 12 ay verildiği, bir hastada 18 ay kadar verildiği görülmüştür. Sonuç: Spondilodiskit bel ağrısı ve hareket kısıtlılığı olan hastalarda ayırıcı tanıda mutlaka yer almalıdır. Nadir görülen, tedavisi güç ve tedavi süreleri uzun bir enfeksiyon hastalığıdır. Spondilodiskitte etken mikroorganizmayı saptayabilmek en önemli basamaktır. Etkeni saptayabilmek için mutlaka antibiyoterapi öncesi materyal ve kan kültürü alınmalıdır. Ülkemizde halen endemik olan tüberküloz için mikobakteri kültürü ve bruselloz için serolojik tetkikler gönderilmelidir. Görüntüleme eşliğinde veya açık biyopsi ile materyal kültürü almak, etkeni üretme oranlarını ve histopatolojik tanı oranlarını arttırmaktadır. Aynı zamanda zor üreyen tüberküloz ve nadir görülen mantar, parazit gibi etkenlerin gösterilmesinde önem arz etmektedir. Etkeni saptamak; hedefe yönelik uygun tedaviyi vermede ve tedavi süresini kısaltmakta etkilidir.