Fmf tanısı ile izlenen çocuk hastalardakolşisine bağlı yan etkilerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELTEM KOCUKOĞLU DÜNDAR
Danışman: Hakan ERDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ailevi Akdeniz Ateşi (Familial Mediterranean Fever; FMF) en sık görülen oto-inflamatuar hastalıktır ve tekrarlayan ateş ve serozit atakları ile karakterizedir. Ülkemizde sık görülen bu hastalığın tahmini prevalansı 1/400-1000 arasında olup taşıyıcı sıklığı %20 olarak bildirilmektedir. FMF'de kolşisin tedavisi standart tedavidir ve febril atakların ve amiloidozun engellenmesinde etkindir. Bu çalışmada kolşisin tedavisi kullanan çocuk hastalarda kolşisin tedavisine bağlı yan etkileri ve bazı laboratuvar parametrelerinin (hemoglobin, lökosit, nötrofil, trombosit, AST, ALT, ALP, CK, vitamin B12 düzeyi ve folik asit düzeyi) değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza hasta grubu olarak Tell-Hashomer kriterlerine göre FMF tanısı konulan, genetik olarak da en az 1 FMF mutasyonuna sahip, en az 1 yıldır takipli, 3-18 yaş aralığında 89 hasta alınmıştır. Kontrol grubu olarak ise TellHashomer kriterlerine göre FMF tanısı konulan, genetik olarak en az 1 FMF mutasyonuna sahip ve henüz kolşisin tedavisi kullanmayan aynı yaş aralığında olan hastalar dâhil edilmiştir. Bulgular: Hasta grubunun ortanca yaşı 10,5 (7,3-12,8) yıl iken kontrol grubunun ortanca yaşı 6,4 (4,6-9,9) yıl idi. Hasta grubunun lökosit ve trombosit sayıları kontrol grubuna göre düşük olarak saptandı (p=0,03, p=0,01). Hasta grubunun ALT ve ALP değerleri kontrol grubuna göre yüksek olduğu görüldü (p=0,002, p=0,009). Hasta ve kontrol grubunun AST, CK, vitamin B12 ve folik asit değerleri arasında fark saptanmadı (sırasıyla p= 0,3, p=0,3, p=0,5 ve p=0,6). Günlük 1 mg üzeri kolşisin tedavisi alan hastalarda 1mg/gün ve altı kolşisin tedavisi alan hastalara göre vitamin B12 ve folik asit düzeylerinin düşük olduğu saptandı (p=0,001, p=0,006). Hasta grubunda 18 hastada saç dökülmesi, 17 hastada ishal, 15 hastada dermatolojik bulgular, 7 hastada bulantı, 4 hastada nörolojik bulgular ve 2 hastada miyopati gibi yan etkilerin mevcut olduğu görüldü. Hasta grubunda kolşisin kullanımına bağlı ishal yan etkilerinin erkeklerde daha sık görüldüğü saptandı (p=0,03). Hasta grubunda 1mg/gün ve altı kolşisin tedavisi alan hastalardaki kolşisin yan etki sıklığı ile 1 mg/gün üzeri kolşisin tedavisi alan hastalardaki kolşisin yan etki sıklığı değerlendirildiğinde ishal dışında fark saptanmadı. Sonuç: Kolşisin tedavisi alan hastalar ilaç yan etkileri açısından da düzenli olarak irdelenmelidir. Tedavi başlama yaşı kolşisinin yan etkilerinin görülmesi açısından özellik oluşturmamaktadır. Hemogram ve transaminaz düzeyi kontrollerde değerlendirilmelidir. Yaptığımız çalışma ve diğer literatür bilgileri ışığında, düzenli kolşisin tedavisi alan hastalarda vitamin B12 ve folik asit düzeylerinin düzenli olarak takip edilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: FMF, folik asit, ishal, kolşisin, vitamin B12.