10-17 yaş arasındaki down sendromlu hastalarda immün regülasyon bozukluğu ve otoimmünite belirteçlerinin varlığı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZLI TEKELİ
Danışman: Ayşe METİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Çalışmamızda Down sendromlu adolesanlarda (10-17 yaş) immün sistemin değerlendirilmesi ve normal Türk popülasyonu ile karşılaştırılması planlanmıştır. Hastalarda otoimmüniteye eğilim konusunda değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 1 Kasım 2021 ve 30 Nisan 2022 tarihleri arasında, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'ne başvuran 10-17 yaş aralığında en az 50 Down sendromlu bireyin retrospektif olarak öyküleri, hemogram parametreleri, serum immünoglobulin düzeyleri, lenfosit alt grup analizi, otoimmünite belirteçleri (ANA, doku transglutaminaz IgA, anti TPO, anti Tg) ve nütrisyon parametreleri incelenerek; bu parametrelerin immün sistem ve otoimmüniteye etkisi retrospektif olarak incelendi. Bulgular: Çalışmaya 10-17 yaş aralığında toplam 55 Down sendromlu hasta dahil edildi. Hastaların %49,1 i erkek olup; hastaların yaş ortalaması 15,3(±2,8) yıl bulundu. Hastaların otoimmün biyobelirteç varlığı sorgulandığında, %69'unda Hashimoto tiroiditi, %31'inde ANA pozitifliği, %7,2'sinde doku transglutaminaz IgA pozitifliği (2 hastada çölyak hastalığı mevcut), %1,8'inde Tip 1 DM saptandı. Hastaların %72,7'sinde otoimmün biyobelirteç mevcut olup, %40'ında tek otoimmün biyobelirteç varken %32,7'sinde iki veya daha fazla otoimmün biyobelirteç birden vardı. Yapılan analizlerden elde edilen hemogram parametrelerinde, hastaların beyaz küre, nötrofil ve lenfosit sayısı ortancası normal, hemoglobin ortalaması 14,9 gr/dL ve trombosit sayısı ortancası 315.000 x 109/mm3 bulundu. Hasta grubumuzun serum immünoglobulin değerleri, sağlıklı Türk çocuklarının serum immünoglubulin değerleri ile karşılaştırıldığında; serum IgA düzeyi %80 (n: 44/55) ve serum IgG düzeyi %90,9 (n: 50/55) oranında normal saptanmış olup; serum IgM düzeyi hastaların %25,5(n:14/55)'inde düşük bulundu. Hastaların lenfosit alt grupları değerlendirildiğinde, B lenfosit ve T lenfosit sayılarında düşüklük bulunmuş olup; otoreaktif B hücre sayılarında yükseklik saptandı. Nutrisyonel açıdan incelendiğinde B12 düzeyi ve demir parametreleri normal saptanırken, folat yüksekliği ve D vitamini düşüklüğü saptanmıştır. Kardiyak operasyon öyküsü olan hastalarda enfeksiyon oranı, otoimmün biyobelirteç ve otoimmün hastalığın arttığı bulundu. Sonuç: Hastaların dosyaları retrospektif olarak incelendiğinde, literatüre uygun olarak Down sendromlu hastalarda immün regülasyon bozukluğunu gösteren veriler elde edilmiş olup hastaların otoimmüniteye yatkın oldukları görüldü. Hasta grubunun lenfosit alt grup analizi değerlendirildiğinde, B ve T lenfosit sayılarında düşüklük saptandı ve CD4/CD8 oranının tersine döndüğü görüldü. Bu durumun, Down sendromunda immün disregülasyonun bir bulgusu olduğu bilinmektedir. Bu nedenle çalışmamızdan ve literatürden elde edilen veriler doğrultusunda Down sendromlu hastaların multidisipliner şekilde klinik ve laboratuvar olarak değerlendirmelerinin yapılması gerekmektedir. Down sendromunda immün sistem yetersizliğinin daha iyi anlaşılmasını sağlayacak araştırmalara ve mevcut olan ilaçlara daha etkin olabilecek yeni tedavilerin eklenebileceği sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Down Sendromu, İmmün Sistem, Otoimmünite, Lenfosit Alt Kümeleri, İmmünoglobulin, Adolesan