3.trimester preeklampsili ve sağlıklı gebelerde gebeliğin uyku kalitesi üzerine etkisinin Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PSQI) ile karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA TÜRKAN ÖZ
Danışman: Berna ASLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, gebeliğinin üçüncü trimesterinde preeklampsi tanısı alan gebeler ile aynı gebelik haftasındaki normotansif sağlıklı gebelerin uyku kalitelerini Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PSQI) kullanılarak karşılaştırarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde Aralık 2025-Mart 2026 tarihleri arasında yürütülen bu tek merkezli, prospektif, vaka-kontrol çalışmasına 69 preeklamptik ve 67 normotansif gebe dahil edilmiştir. Uyku kalitesi PSQI ile değerlendirilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda Student t-testi, ki-kare ve Fisher exact testi kullanılmıştır. Demografik farklılıkların uyku kalitesi üzerindeki olası karıştırıcı etkilerini kontrol etmek amacıyla lojistik regresyon analizi yapılmıştır. Bulgular: PE grubunda PSQI toplam skoru kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (9.61±4.09 vs 7.55±3.59, p=0.002). Kötü uyku kalitesi (PSQI>5) prevalansı PE grubunda %84.1, kontrol grubunda %68.7 olarak saptanmış olup gruplar arasındaki fark anlamlıdır (p=0.034). Alt bileşen analizinde uyku süresi (B3, p=0.001) ve alışılmış uyku verimliliği (B4, p=0.007) PE grubunda anlamlı düzeyde bozulmuş olarak saptanmıştır. PE grubunda yaş, BMI, gravida ve parite anlamlı düzeyde yüksek, gebelik haftası ise daha düşük bulunmuştur. Lojistik regresyon analizinde bu demografik farklılıklar kontrol edildiğinde PE grubunda yer almanın kötü uyku kalitesi için bağımsız öngördürücü olmaya devam ettiği saptanmıştır (OR=3.731, %95 GA: 1.397-10.000, p=0.009). Sonuç: Üçüncü trimester preeklamptik gebelerde uyku kalitesi normotansif gebelere kıyasla anlamlı düzeyde bozulmaktadır. En belirgin bozulma uyku süresi ve verimliliği alt bileşenlerinde gözlemlenmiştir. PE'nin uyku kalitesi üzerindeki olumsuz etkisinin demografik faktörlerden bağımsız olduğu gösterilmiştir. Bu bulgular preeklamptik gebelerin multidisipliner yönetiminde uyku kalitesinin değerlendirilmesinin önemine işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: Preeklampsi, uyku kalitesi, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, gebelik, üçüncü trimester