Dahiliye servisine yatan malignite tanılı hastalarda prognostik nutrisyonel indeks ile bir yıllık mortalite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP BURAK
Danışman: Süleyman BAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, iç hastalıkları servisine yatırılan malignite tanılı hastalarda Prognostik Nutrisyonel İndeks (PNİ) düzeyleri ile 1 yıllık ölüm oranı arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Prognostik Nutrisyonel İndeks'in sağkalım üzerine öngördürücü etkisini belirlemeyi hedefledik. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01.01.2020-01.07.2024 tarihleri arasında Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Servisi'nde herhangi bir nedenle yatarak tedavi alan, 18 yaş üstü hematolojik malignite dışında herhangi bir malignite tanısı olan 394 hasta üzerinde retrospektif olarak yapılmıştır. Hastaların yaş, cinsiyet gibi demografik özellikleri, komorbiditeleri, kullandığı ilaçlar, malignite tanıları, kan tetkiki sonuçları ve 1 yıl içinde mortalite gelişimi hastane bilgi sistemi (Health Information System, HIS) üzerinden incelendi ve kaydedildi. Hastalar, yatış anından itibaren bir yıllık izlemde mortalite gelişen ve gelişmeyenler olarak iki gruba ayrıldı. PNİ skorunun yanı sıra yaş, cinsiyet, malignite alt tipleri ve metastatik hastalık varlığının bir yıllık mortalite üzerindeki prognostik etkisi uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 394 hastanın %56,1'i erkek, %43,9'u kadın olup; yaş ortalaması 65,16±12,34 yıl olarak saptandı. Çalışma popülasyonunda 1 yıl içinde mortalite oranı %72,8 olarak saptandı. En sık görülen malignite grupları gastrointestinal kanaldan köken alan maligniteler (%36), ürogenital sistem (%21,6), akciğer (%20,6) ve hepatobiliyer/pankreas (%20,1) maligniteleri idi. Hastaların %65'inde metastatik hastalık mevcuttu. Metastazlı hastalarda 1 yıllık mortalite oranı metastazsız hastalara göre anlamlı olarak daha yüksekti (%85,2 vs %50, p<0,001). Metastazlı grupta Prognostik Nutrisyonel İndeks (PNİ) ise daha düşük saptandı (p=0,004). Ayrıca metastazlı hastalarda albümin düzeyleri anlamlı olarak daha düşük bulundu (p=0,004). Bir yıl içinde exitus gelişen hastalarda hemogram parametreleri değerlendirildiğinde, lökosit ve nötrofil sayılarının hayatta kalan hastalara kıyasla anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptandı (p<0,05). Buna karşılık lenfosit sayısı exitus grubunda anlamlı olarak daha düşük bulundu (p<0,05). Prognostik Nutrisyonel İndeks (PNİ) ise exitus olanlarda anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda iç hastalıkları servisine yatırılan malignite hastalarında düşük prognostik nutrisyonel indeksin, artmış sistemik inflamasyon ve metastatik hastalık varlığı ile birlikte 1 yıllık mortalite ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğu gösterilmiştir. PNİ, albümin ve lenfosit sayısını içeren yapısı sayesinde nutrisyonel rezerv ve immün durumu birlikte yansıtan, kolay uygulanabilir ve klinik pratikte risk düzeylerinin belirlenmesinde kullanılabilecek güçlü bir prognostik göstergedir. Bu bağlamda PNİ'nin, yüksek riskli hasta gruplarının erken dönemde tanımlanmasına, bireyselleştirilmiş tedavi ve destekleyici bakım stratejilerinin planlanmasına katkı sağlayabilecek pratik bir prognostik araç olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Malignite, Prognostik Nutrisyonel İndeks, Mortalite