Yeni tanı Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında, tanı anındaki albuminüri ile Trigliserid/HDL ve LDL/HDL oranlarının korelasyonunun incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇİĞDEM ARTAN BAYDAŞ
Danışman: Kadir KAYATAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İnsülin direnci ve/veya insülin sekresyonundaki yetersizlik sonucunda gelişen Tip 2 Diyabetes Mellitus (DM), kronik hiperglisemi ile seyreden yaygın bir metabolik hastalıktır. Bu hastalık, mikrovasküler komplikasyonların ortaya çıkmasına zemin hazırlaması nedeniyle klinik açıdan önem taşımaktadır. Mikrovasküler komplikasyonlar içerisinde değerlendirilen diyabetik nefropati ise son dönem böbrek yetmezliğinin en sık nedenlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Diyabetik nefropati gelişiminde yalnızca kalıcı hiperglisemi değil, aynı zamanda lipid metabolizmasındaki bozulmanın tetiklediği aterojenik süreçlerin de etkili olabileceği öne sürülmektedir. Lipid metabolizmasındaki bozulmayı yansıtan Trigliserid/HDL kolesterol (TG/HDL) ve LDL/HDL kolesterol (LDL/HDL) oranlarının, böbrek hasarının erken döneminde kullanılabilecek biyobelirteçler olabileceği bildirilmektedir. Bu çalışma, yeni tanı konulan Tip 2 DM hastalarında albüminüri düzeyleri ile TG/HDL ve LDL/HDL oranları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesini ve bu oranların diyabetik nefropatinin erken tanı ve risk sınıflandırmasındaki potansiyel kullanımının araştırılmasını amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: 01.01.2022–31.12.2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları ve Nefroloji Klinikleri'ne başvuran ya da yatarak izlenen hastalar taranmış ve dahil edilme/dışlama kriterlerini karşılayan 136 yeni tanı Tip 2 DM olgusu çalışmaya alınmıştır. Hastalara ait demografik özellikler ile laboratuvar bulguları, hastane bilgi yönetim sistemi kayıtları üzerinden retrospektif olarak elde edilmiştir. Verilerin istatistiksel değerlendirmesi IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA) yazılımı ile gerçekleştirilmiş ve p<0,05 değeri istatistiksel anlamlılık sınırı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya alınan olguların %60,3'ünü (n=82) kadınlar, %39,7'sini (n=54) erkekler oluşturmakta olup, ortalama yaş 50,34±10,87 yıl olarak belirlenmiştir. Ortalama TG/HDL oranı 5,44±7,20, LDL/HDL oranı 2,88±1,05 ve idrarda albümin atılım oranı 38,22±92,96 mg/g olarak bulunmuştur. TG/HDL oranı ile idrarda albümin atılım oranı arasında pozitif yönlü anlamlı korelasyon saptanmıştır (r=0,178; p=0,039). Albümin atılım oranı ≥30 mg/g olan hastalarda TG/HDL oranı, <30 mg/g olanlara kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,002). Buna karşılık, LDL/HDL oranı ile idrarda albümin atılım oranı arasındaki ilişki; gerek korelasyon analizinde gerekse <30 mg/g ve ≥30 mg/g gruplarına göre yapılan karşılaştırmalarda istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0,930). Sonuç: Çalışmamızda yeni tanı Tip 2 DM hastaları, albümin atılım oranlarına göre <30 mg/g ve ≥30 mg/g olacak şekilde iki grupta sınıflandırılarak analiz edilmiştir. Albümin atılım oranı ≥30 mg/g olan grupta TG/HDL oranının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiş; ayrıca albümin atılım oranı arttıkça TG/HDL oranının da arttığı ve bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu gösterilmiştir. Buna karşılık albümin atılım oranı ile LDL/HDL oranı arasında gerek korelasyon analizinde gerekse grup karşılaştırmalarında anlamlı bir ilişki izlenmemiştir. Elde edilen bu bulgular, diyabetik nefropatinin erken döneminde özellikle TG/HDL oranı ile yansıyan aterojenik lipid profilinin albüminüri ile birlikte ön plana çıktığını göstermektedir. Bu ilişkinin daha güçlü biçimde desteklenmesi için, daha fazla hasta sayısını içeren ileriye dönük çalışmalara gereksinim duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: Albüminüri, Diyabetik Nefropati, LDL/HDL oranı, Tip 2 Diyabetes Mellitus, Trigliserid/HDL oranı