80 yaş üzeri bireylerde hipertansiyon ve dehidratasyonun düşme riski üzerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAYRETTİN YILDIZ
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, 80 yaş üstü bireylerde hipertansiyon ve dehidratasyonun düşme riski üzerine etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya 80 yaş ve üzerindeki 217 birey dahil edilmiştir. Katılımcılar gönüllülük esasına göre belirlenmiş olup, çalışmada kesitsel ve ilişkisel bir desen kullanılmıştır. Katılımcılar Olgu Rapor Formu, Dehidratasyon Tarama Ölçeği (DTÖ) ve İtaki Düşme Riski Ölçeği (İDRÖ) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 84,18 ± 3,92 olup, %59,9'u kadındır. Vakaların İDRÖ puan ortalamalarının 12,06±6,02 ve DTÖ toplam ortalamalarının 7,59±1,99 olduğu bulundu. Hipertansiyonu olan vakaların hipertansiyonu olmayan vakalara göre İDRÖ (t=-2,593, p=0,010), DTÖ-Ağrı (t=-2,712, p=0,007) ve DTÖ Toplam (t=-2,060, p=0,041) ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek olduğu bulundu. Pearson Korelasyon Analizine göre hipertansiyonu olan vakaların BMI değerleri ve DTÖ toplam (r=0,169, p=0,024) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu bulundu. Buna ek olarak bu vakalarda İDRÖ ile puanları ile DTÖ toplam (r=0,322, p<0,001) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu bulundu. Hipertansiyonu olmayan vakalarda İDRÖ puanlarını açıklamada sadece DTÖ Ağrı (p=0,004, GA:0,554-2,733) puanlarının istatistiksel açıdan anlamlı seviyede etkili bir faktör olduğu bulundu. Hipertansiyonlu kişilerde İDRÖ puanlarını yaş (p=0,038, GA:0,013-0,449) ve DTÖ ağrı (p<0,001, GA:0,853-1,923) puanlarının istatistiksel açıdan anlamlı seviyede açıkladığı bulundu. Sonuç: Bulgular, yaşlı bireylerde dehidratasyonun düşme riski ile ilişkili olduğunu ve yetersiz sıvı alımının denge bozuklukları ile düşme riskini artırabileceğini göstermektedir. Dehidratasyon, yaşlı bireylerde kardiyovasküler sistem, bilişsel fonksiyonlar ve kas gücü üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Çalışmamız, yaşlı bireylerde hidrasyonun düzenli olarak izlenmesi ve düşme riskini azaltmaya yönelik önlemlerin alınmasını önermektedir. Anahtar Kelimeler: Yaşlı bireyler, hipertansiyon, dehidratasyon, düşme riski, hidrasyon