Laparoskopik sleeve gastrektomi operasyonlarında, remifentanil ve deksmedetomidin infüzyonlarının intraoperatif hemodinamik parametreler, postoperatif derlenme ve postoperatif opioid ihtiyacı açısından karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMAN HOROZ
Danışman: Osman EKİNCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ ve AMAÇ: Laparoskopik cerrahi girişimlerde en sık kullanılan anestezi yöntemi genel anestezidir (volatil anestezik + kısa etkili opioid). Genellikle volatil anestezik ile intravenöz opioid olan remifentanil kullanılmaktadır. Remifentanil kısa yarılanma ömrü (yaklaşık 9 dk), postoperatif analjeziye katkı sağlamaması nedeniyle, opioid olmayan ve uzun etki süreli deksmedetomidin ile kıyaslanmıştır. Opioid ajanlara bağlı istenmeyen etkilerin oluşumu nedeniyle güncel anestezi yaklaşımlarına göre opioidsiz (Opioid Free Anesthesia) veya opioid azaltılmış (Opioid Spared Anesthesia) anestezi tavsiye edilmektedir. Çalışmamızda deksmedetomidin volatil anestezik ajan ile kullanılarak opioid azaltılmış veya opioidsiz anestezi yaklaşımı uygulanmaya çalışılmıştır. Bu çalışma ile laparoskopik sleeve gastrektomi operasyonlarında, remifentanil ve deksmedetomidin infüzyonlarının intraoperatif hemodinamik parametreler, postoperatif derlenme süreleri ve postoperatif analjezi tüketimi açısından birbirlerine üstünlükleri olup olmadığının karşılaştırılması amaçlanmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM: Bu çalışma 2022 yılında Haydarpaşa Numune Hastanesi ameliyathanesi, ameliyathane postoperatif ünitesi ve sonrasında genel cerrahi servisinde yapılmıştır. Çalışma hastane tabanlı tek merkezli prospektif tipte bir çalışmadır. Etik kurul onayı alındıktan sonra yazılı onamları alınan, ASA (Amerikan Anesteziyoloji Derneği) skoru 2-3 olan, 18-65 yaş aralığındaki laparoskopiksleevegastrektomi (LSG) cerrahisi planlanan; beden kitle indeksi (BKİ) ≥ 35 kg/m2 olan 60 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar remifentanil (grup 1) ve deksmedetomidin (grup 2) kullanılan hastalar olarak gruplandırılmıştır. Grup1 remifentanil'deki hastalara indüksiyondan sonra remifentanil intravenöz (IV) idame IBW (ideal vücut ağırlığı)'ye göre 0,05-0,2 mcg/kg/dk aralığında (rutin anestezi idamesinde kullanılan doz aralığı) uygulandı. Grup 2' deki hastalara deksmedetomidin İBW (ideal vücut ağırlığı)'ye göre 1 mcg/kg /10 dk IV yükleme sonrası idame IV 0,2-0,7 mcg/kg/h aralığında (rutin anestezi idamesinde kullanılan doz aralığı) uygulandı. Extübasyondan yaklaşık 30 dk önce deksmedetomidin IV infüzyonu durduruldu. Hastalar ameliyat salonuna alındıktan sonra 2 derivasyonlu elektrokardiyografi, non-invaziv kan basıncı, periferik oksijen satürasyonu (Sp02), Bipektral indeks (BİS) ve Train of Four (TOF) ile rutin monitorizasyonu planlandı. Numeric Pain Rating Skala (NRS) ve Modifiye Aldrete Skor Sistemi (MAS) ile değerlendirmeler yapıldı. Analizlerde ki-kare testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. p<0.05 değeri istatistiksel olarak önemli kabul edilmiştir. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen kişilerin yaş ortalaması 40.77±11.14'tür (min:19-max:62). Çalışmamızın sonuçlarına göre hastaların kalp atım hızları, sistolik kan basınçları, diyastolik kan basınçları, ortalama arter kan basınçları gruplara göre karşılaştırıldığında cerrahi sırasında ve postoperatif bazı dönemlerde remifentanil grubunda istatistiksel olarak önemli düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Hastaların satürasyonları gruplara göre karşılaştırıldığında indüksiyon öncesi dönemde ve 30-75. dakikalar arası dönemde remifentanil grubunun satürasyon değerleri istatistiksel olarak önemli düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Hastaların Bispekteral indeks (BIS) değerleri gruplara göre karşılaştırıldığında indüksiyon öncesi dönem, sonrası dönem, entübasyon sonrası ilk an ve 15-75. dakikalar arasındaki dönemde remifentanil grubunun BIS değerleri istatistiksel olarak önemli düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Hastaların NRS skorları postoperatif ilk anda remifentanil grubunda istatistiksel olarak önemli düzeyde daha yüksek bulunmuştur; diğer zaman dönemlerinde istatistiksel olarak önemli farklılık saptanmamıştır. Hastaların derlenme süresi deksmedetomidin grubunda, tramadol tüketimi remifentanil grubunda istatistiksel olarak önemli düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Hastaların gruplara göre postoperatif dönem bulguları karşılaştırılmıştır. Bulgular arasında istatistiksel olarak önemli farklılık bulunmamıştır. TARTIŞMA ve SONUÇ: Literatürde intraoperatif deksmedetomidin ve remifentanil infüzyonlarının karşılaştırıldığı çalışmalara bakıldığında; Rahimzadeh, Richa ve arkadaşlarının çalışmalarında deksmedetomidinin intraoperatif hemodinamik parametleri olumsuz etkilemediği; Hu, Turgut, Lee ve arkadaşları tarafından yapılan çalışmalarda yeterli anestezi derinliği sağlayabildiği bulunmuştur. Hwang, Feld ve Rajan ve arkadaşları tarafından yapılan çalışmalarda postoperatif analjeziye katkısı olduğu ve postoperatif opioid tüketimini azalttığı; Karabayırlı, Lee ve arkadaşlarının yaptığı çalışmalarda derlenme süresini istatiksel anlamlı uzattığı tespit edilmiştir. Uzunoğlu ve arkadaşlarının yaptığı çalışmada ise gruplar arası derlenme süresi karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır. Polat ve arkadadaşlarının yaptığı çalışmada deksmedetomidin infüzyonu kullanılan grupta bulantı-kusma daha az gözlemlenmiştir. Bizim çalışmamızda laparoskopik sleevegastrektomilerde deksmedetomidinin; intraoperatif hemodinamik parametreleri olumsuz olarak etkilemediği, yeterli anestezi derinliği sağladığı ve postoperatif dönemde tramadol ihtiyacını azaltarak opioide bağlı yan etkileri azalttığı tespit edilmiştir. Derlenme süresinin ise daha uzun olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; deksmedetomidinin remifentanile alternatif olabileceği, intraoperatif daha fazla kullanıma girmesi gerektiği ve daha fazla kontrollü, randomize, prospektif çalışmaya ihtiyaç olduğu kanısındayız. Anahtar kelimeler:Laparoskopi, remifentanil, deksmedetomidin, opioid azaltılmış anestezi