Tip1 diyabetes mellitus tanılı çocuklarda otoimmun tiroidit ve/veya çölyak hastalığı birlikteliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLER ACAR
Danışman: Ayşe Derya BULUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada Tip 1 diyabetes mellitus ile hashimoto tiroiditi ve çölyak hastalığı ilişkisinin ortaya koyulması ve Tip 1 diyabetli hastaların bu hastalıklar açısından taranmasının ve takibinin öneminin vurgulanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırmaya, T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Polikliniğinde 01 Ocak 2011 ve 25 Ocak 2022 tarihleri arasında Tip1 Diyabetes Mellitus tanısı ile izlenen çocuk ve adölesanlar dahil edildi. Takiplerine düzenli gelen ve en az 6 ay takip edilmiş hastalar ile 6 aydan kısa süredir takip edilen ancak Tip1 diyabet tanısı sırasında çölyak hastalığı ve/veya hashimoto tiroiditine yönelik tetkikleri anlamlı olan 175 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet ),VKİ, VKİ SDS, Tip1 DM tanı alma yaşı, Tip1 DM tanı süresi, aile öyküsü, ilk ve son başvuruda bakılan TSH, serbest T4, antiTPO, doku TGIgA, doku TGIgG, HbA1c düzeyleri, son 1 yıl HbA1c ortalamaları, tiroid USG raporları kaydedildi. Tip1 DM'e eşlik eden hashimoto tiroiditi ve/veya çölyak hastalığı sıklığı ve verileri kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen olguların ortalama yaşları 15,07±4,68 yıl idi. Olguların 85'i erkek (%48,6), 90'ı kız (%51,4) idi. Olguların Tip1 diyabet tanı alma yaşları ortalama 7,98±4,15 yıl idi. Hastaların 58'inde (%33,1) hashimoto tiroiditi, 16'sında (%9,1) çölyak hastalığı saptandı. Hem çölyak hem tiroidit tanısı alan 4 hasta mevcuttu. Tiroiditin eşlik ettiği hastalarda kız cinsiyet istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p= 0,05). Tiroidit tanısı ile Tip1 DM süresi arasında pozitif yönlü (düşük düzeyde) istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptandı (r=0,161, p=0,031). Tiroidit tanısı ile HbA1c düzeyi arasında korelasyon saptanmazken çölyak hastalığı ile ilk başvuruda bakılan HbA1c düzeyi arasında pozitif yönlü düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptandı(r=0,277, p=<0,05). Ayrıca çölyak hastalığı eşlik eden hastaların son 1 yıl HbA1c ortalamasının tiroidit eşlik eden hastalar ve sadece diyabeti olan hastaların son 1 yıl HbA1c düzeyleri ile kıyaslandığında daha yüksek olduğu görüldü. Sonuç: Çocuklarda Tip1 DM'ye en sık eşlik eden otoimmun hastalık hashimoto tiroiditi iken onu 2. sıklıkta çölyak hastalığı takip eder. Diyabetli hastaların şeker regülasyonlarının sağlanması ve olası komplikasyonlardan korunmaları için diğer otoimmun hastalıklar açısından periyodik olarak taranmaları ve erken tanı almaları oldukça önemlidir.