Genç erişkinlerde kafein kullanım özelliklerinin internet bağımlılığı ve uyku kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN KORKMAZ
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kafeinin insan sağlığı üzerinde olumlu etkileri olmakla birlikte fazla kullanımı çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Bu çalışmanın amacı; genç erişkinlerde kafein kullanım özelliklerinin araştırılarak internet bağımlılığı ve uyku kalitesi ile ilişkisinin incelenmesidir. Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli ve tanımlayıcı ilişki arayıcı bir araştırma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne Nisan-Ağustos 2022 tarihleri arasında başvuran 19-35 yaş arası ve çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan 218 hasta ile gerçekleştirildi. Katılımcıların sosyodemografik verileri, genel sağlık durumu, kafein tüketimi, alınan günlük ortalama kafein miktarları ve internet kullanımına ilişkin bilgileri Hasta Bilgi Formu ile sorgulandı. Kafein kullanım bozukluğu Kafein Kullanım Bozukluğu Ölçeği (KKBÖ) ile, internet bağımlılığı Young İnternet Bağımlılığı Testi Kısa Formu (YİBT-KF) ile ve uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ile değerlendirildi. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 218 kişinin yaş ortalaması 24,91±4,99 yıl (min:19-max:35) idi. Ölçeklerden alınan toplam ortalama puanlar KKBÖ için 13,91±4,32 (min:10-max:33) iken, YİBT-KF için 24,99±8,04 (min:12-max:46), PUKİ için 5,39±3,16 (min:0-max:17) idi. PUKİ'ye göre katılımcıların %56,4'ünün (n=123) uyku kalitesi kötü idi. KKBÖ ile YİBT-KF, PUKİ toplam puanı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulundu (p=0,000; p=0,000). YİBT-KF ile de PUKİ toplam puanı arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulundu (p=0,000). Kafein içeren ilaç ve gıdalardan alınan toplam kafein miktarı ile KKBÖ ve PUKİ toplam puanı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulundu (p=0,001; p=0,010). Ortalama günlük internet kullanım süresi ile KKBÖ, YİBT-KF ve PUKİ toplam puanları arasında anlamlı ilişki bulundu (p=0,003; p=0,000; p=0,001). Sonuç: Bu çalışmada, katılımcılarda kafein kullanım bozukluğu ve internet bağımlılığının düşük düzeyde olduğu saptanmakla birlikte katılımcıların %56,4'ü kötü uyku kalitesine sahip idi. Kafein kullanım bozukluğu ve internet bağımlılığı arttıkça uyku kalitesi ve uyku ile ilişkili parametreler olumsuz etkilenmekte idi. Anahtar Kelimeler: Kafein, Kafein Kullanım Bozukluğu, İnternet Bağımlılığı, Uyku Kalitesi