Aile hekimliği polikliniklerine başvuran erişkin bireylerin dijital bağımlılık düzeyi ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA ŞEVLİ
Danışman: Berrin TELATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran erişkin bireylerin dijital bağımlılık düzeyi ve uyku kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve sosyodemografik özelliklerle ilişkisinin araştırılmasıdır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma Ocak-Mart 2024 tarihleri arasında, İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile hekimliği Polikliniklerine başvuran 221 erişkin bireyle bir kesitsel çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Anket, sosyodemografik özellikleri sorgulayan 17 soru içermektedir. Ayrıca katılımcıların dijital bağımlılık düzeyini ölçen 19 soruluk Dijital Bağımlılık Ölçeği (DBÖ) ve uyku kalitesini değerlendiren 9 soruluk Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) içermektedir. Anket toplam 45 sorudan oluşmaktadır. BULGULAR: Çalışmaya katılan toplam 221 katılımcının %37,6'sının 26-35 yaş arası olduğu, %65,6'sının kadın olduğu, %69,2'sinin düzenli egzersiz yapmadığı, %70,6'sının en çok kullandığı dijital cihazın cep telefonu olduğu, %40,7'sinin günlük ortalama 1-3 saat arası internet kullandığı, %39,8'inin dijital araçları en çok sosyal paylaşım siteleri için kullandığı, %38'inin günde 1 saatten az yatak içinde dijital cihaz kullandığı, %88,2'sinin uyku ile ilişkili tanı almış hastalığının olmadığı ve %90,5'inin uyku ilacı kullanmadığı saptanmıştır. Katılımcıların %44.8'inin uyku kalitesinin kötü olduğu saptandı. Katılımcıların DBÖ puan ortalamasının 2,84±0,93 (min:1 puan, max:5 puan) ve PUKİ puan ortalamasının 5,83±3,04 (>5 kötü uyku kalitesi) olduğu saptandı. DBÖ ile PUKİ arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. SONUÇ: Çalışmamızın sonucunda; medeni durum, günlük ortalama internet kullanım süresi, dijital araçları en çok kullanma amacı ve dijital cihazları yatak içinde kullanma durumuna göre DBÖ puanında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. Kadın cinsiyet, düzenli egzersiz yapmıyor olmak, dijital cihazları 1 saatten fazla yatak içinde kullanmak kötü uyku kalitesiyle ilişkili bulundu. Ayrıca dijital bağımlılık ve kötü uyku kalitesi arasındaki ilişkinin pozitif yönde ve anlamlı olduğu saptandı. Bu bağlamda, dijital teknoloji kullanımının kontrollü bir şekilde yönetilmesi ve aşırı kullanımın önlenmesi gerekliliği vurgulanabilir. Bireylerin düzenli egzersiz yapmaya teşvik edilmesi, özellikle akşam saatlerinde ve yatak içinde dijital cihaz kullanımının sınırlandırılması önerilebilir. Bu çalışma sonuçları, bireylerin dijital cihaz kullanım alışkanlıklarını gözden geçirmelerini ve sağlıklı uyku düzeni için uygun alışkanlıklar geliştirmelerini teşvik etmek adına önemli bir rol oynayabilir. ANAHTAR KELİMELER: "Dijital Teknoloji", "Bağımlılık", "Uyku", "Erişkin"