İlk atak psikoz olgularında, kişinin birinci ve ikinci derece akrabalarındaki psikotik bozukluk hastalık öyküsünün beyin yapısına olan etkisinin araştırılması

MEHMET CAN ERATA

İlk atak psikoz olgularında, kişinin birinci ve ikinci derece akrabalarındaki psikotik bozukluk hastalık öyküsünün beyin yapısına olan etkisinin araştırılması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET CAN ERATA

Danışman: Gül KARAÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Çalışmada ilk atak psikoz öntanısı ile başvuran hasta grubunda, birinci ve ikinci derece soygeçmiş sorgulamasında psikotik spektrum bozukluğu bulunan hastaların bulunmayan hasta grubu ile yapısal MRI görüntülerinin Voksel Bazlı Morfometri (VBM) yöntemi ile karşılaştırması ve ilgili beyin bölgelerinin saptanması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmamıza ilk atak psikoz tanısı ile 41 hasta dahil edilmiştir. Bu hastaların soygeçmiş ve çevre maruziyetlerine göre şizofreni risk skorları hesaplanmıştır. Sosyodemografik bilgiler, araştırmacı tarafından hazırlanmış sosyodemografik veri formuyla çalışmaya dahil edilen çocuk ve ergenlerden alınmıştır. Sosyodemografik özelliklerin haricinde araştırmada Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görülme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli-DSM-5 (K-SADS-PL-DSM-5) Pozitif ve Negatif Semptom Ölçeği (PANSS), klinik global izlem (CGI), ekstrapiramidal belirtileri değerlendirme ölçeği (EBDÖ), Calgary Depresyon Ölçeği(CŞDÖ) ve Antipsikotik Etkisi Altında Öznel İyilik Hali Ölçeği(AEAÖİHÖ) puanları kayıt edilerek hastalardan alınan manyetik rezonans görüntülerindeki (MRI) gri madde hacimleri, Voxel Based Morpometry(VBM) programı ile incelenerek hesaplanan gen ve çevre risk skoru ile pozitif ve negatif ilişkili beyin bölgelerinin saptanması amaçlanmıştır. BULGULAR: Yapılan analiz sonuçlarına göre, aile öyküsü akrabalık derecesi ile artan gen ve çevre riski ile sol medial prefrontal bölge (BA6) ve sol supramarjinal girus (BA40) arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. SONUÇ: Sol prefrontal girifikasyon artışı şizofreni açısından yüksek riskli hastalarda bildirilmiş olup bu alanda saptanan gri madde artışının bu durumu temsil ettiği düşünülmektedir. Bu araştırmanın sonucunda saptanan bölgelerin; özellikle sol prefrontal medial bölgenin gelecekte daha büyük örneklemli ve detaylı çalışmalarla desteklenmesi durumunda yüksek risk populasyonda bir biyomarker olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.