65 yaş ve üzeri bireylerde kronik hastalık ve malnutrisyon ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELMA YURDAGÜL ATAM ÖRS

Danışman: Yasemin KILIÇ ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

65 Yaş ve Üzeri Bireylerde Kronik Hastalık ve Malnutrisyon İlişkisi Amaç: Bu araştırmada bir Aile Sağlığı merkezinde izlenen yaşlı bireylerde kronik hastalıklarla malnutrisyon arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tekrarlayan kesitsel nitelikteki bu araştırma, birinci basamak bir merkeze kayıtlı 65 ve üzeri yaş grubu hastalar ile yürütülmüştür. Toplam 825 kayıtlı yaşlıdan 298'i araştırmaya katıldı. Bireylerin antropometrik ölçümleri alınarak, kullandığı ilaçlar, kronik hastalıkları ve sosyodemografik özellikleri kaydedildi. Malnutrisyon düzeylerinin belirlenmesi için mini beslenme değerlendirme (MND) testi uygulandı. Üç ay sonra aynı antropometrik ölçümler ve MND tekrarlanarak kayıt altına alındı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 73,37±6,84 (min:65 - max:93) yıl, %51'i (n=152) kadın, %72,5'i (n=216) evliydi. Katılımcıların %20,5'inde (n=61) herhangi bir kronik hastalık olmadığı, hipertansiyonun %32,6 (n=97) oranla en sık görülen hastalık olduğu ve %65,1'inin (n=194) birden fazla ilaç kullandıkları tanımlandı. Kronik hastalığı olanlarda malnütrisyon riski daha yüksekti (p=0,045). Kronik hastalığın tipine göre malnütrisyon varlığı karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Malnutrisyon durumu, cinsiyet, medeni durum ve aylık gelir ile ilişkiliydi (sırasıyla; p=0,002 ve p=0,001, p<0,001). Tekrarlayan antropometrik ölçüm ve MND test skorlarında 3 aylık süreçte olumlu değişim saptanmıştır. Sonuç: Yaşlı bireylerde kronik hastalık varlığı, hastalık türünden bağımsız olarak malnütrisyon riskini artıran bir faktördür. Tekrarlayan antropometrik ölçüm ve MND test skorlarında 3 aylık süreçte olumlu yönde değişim saptanmıştır. Yaşlı bireylerin ilk temas noktasında yer alan ve biyopsikososyal yaklaşımın en iyi uygulayıcılarından olan aile hekimleri ve birinci basamakta görevli sağlık çalışanlarının periyodik sağlık muayenesi ve malnutrisyon taraması yaparak farkındalık oluşturmak suretiyle dahi yaşlı sağlığı ve malnutrisyonun önlenmesine büyük katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Özellikle kronik hastalık izlemi için ii başvuran yaşlı bireylerde her karşılaşma malnutrisyon taraması açısından bir fırsat olarak değerlendirilmelidir