Multiparametrik prostat magnetik rezonans inceleme sonrası yapılan kognitif prostat biyopsisi ile standart biyopsinin karşılaştırılması ve multiparametrik magnetik rezonans incelemenin tanıdaki yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER FARUK AKGÜN
Danışman: Ergün ALMA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Multiparametrik magnetik rezonans görüntüleme (mpMRG) kılavuzluğunda yapılan kognitif prostat biyopsisi ile standart transrektal ultrason kılavuzluğunda (TRUS-Bx) yapılan biyopsi sonuçlarının karşılaştırılması ve kognitif prostat biyopsisinin ve mpMRG' nin prostat kanseri (PCa) tanısındaki yerinin ve etkinliğinin değerlendirilmesi. Gereç ve Yöntem: Temmuz 2017-Temmuz 2022 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği'nde prostat biyopsisi yapılan 1520 hastanın dijital hasta kayıtları retrospektif olarak incelendi. tPSA değeri 2-10 ng/ml arasında olan 40-80 yaş arası erkek hastalar çalışmamıza dahil edildi. Dışlama kriterleri sonrasında kalan 1153 hastanın yaş, PSA düzeyleri, PSA dansiteleri, Prostate Imaging Reporting and Data System versiyon 2.1(PI-RADSv2.1) skorları, prostat volümleri ve patoloji sonuç verileri kayıt altına alındı. Çalışmamızda 3 grup oluşturuldu. 1. grup mpMRG yapılmadan standart 12 kadran TRUS-Bx yapılmış 705 hasta, 2. grup mpMRG yapılıp standart 12 kadran TRUS-Bx yapılmış 240 hasta ve 3. grup mpMRG kılavuzluğunda kognitif füzyon (standart+ kognitif) biyopsi yapılmış 208 hastadan oluşmaktadır. 3. Grupta standart 12 kadran TRUS-Bx' e ek olarak mpMRG' deki en büyük şüpheli lezyondan 2 adet iğne biyopsisi alındı. Gruplar arasındaki demografik veriler, patoloji sonuçları ve mpMRG yapılan gruplarda PI-RADS skorları karşılaştırıldı. Ek olarak, kognitif füzyon biyopsi grubundaki standart ve kognitif kor biyopsi sonuçları kendi içlerinde karşılaştırıldı. Gruplar arasında sayısal ölçümlerin karşılaştırılmasında varsayımların sağlanması durumunda bağımsız gruplarda T testi, varsayımların sağlanmaması durumunda ise Mann Whitney U testi kullanıldı. Bulgular: Çalışmamızın genelinde malignite saptama oranı %23 olarak bulunmuştur. Bu hastaların yaş ortalaması 65,5±6,5, kanser saptanmayan hastalarda ise yaş ortalaması ise 62,4±6,7 dir. Çalışma genelinde PCa saptanan hastalarda saptanmayanlara göre anlamlı olarak ortalama prostat volümü daha düşük, PSA ve PSA dansitesi ortalaması daha yüksek ve parmakla rektal muayene (PRM) bulgusu daha fazladır. Çalışma gruplarımızdaki malignite oranları karşılaştırıldığında sırasıyla 1.-2.-3. grupta %12-%47-%30 olarak bulunmuştur (p<0,001). Grupların demografik verileri değerlendirildiğinde PSA dansitesi, 2.grupta 3.gruba göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,019). PRM bulgu varlığı ise 2.grupta diğer iki gruba göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur(p<0,001).) 3.grubun patoloji sonuçları ile PI-RADS skorları değerlendirildiğinde PI-RADS 3-4-5 olan hastalarda sırasıyla %14-%27-%71 oranında adenokarsinom mevcut olup bu fark anlamlı bulunmuştur(p<0,001). 3.grup kendi içinde değerlendirildiğinde standart biyopsi alt grubunda %28, kognitif biyopsi alt grubunda %26 adenokarsinom mevcuttu ve International Society of Urological Pathology (ISUP) ≥ 2 hastalık oranları ise hem standart hem kognitif biyopsi alt grubu için %11'di. Sonuç: Bu çalışmaya göre PSA 2-10 ng/ml arasında olan hastalarda mpMRG kullanılarak yapılan kognitif prostat biyopsisinin PCa tespitinde standart TRUS-Bx'e üstünlüğü bulunmamakla beraber her iki yöntemin kombine olarak kullanılmasının ise PCa tanısında daha faydalı olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Prostat Kanseri; Multiparametrik Magnetik Rezonans Görüntüleme; Biyopsi; Prostat Spesifik Antijen; PI-RADS v2.1