Hemşirelik öğrencilerinde sosyotelizm ve kişilerarası duyarlılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE SÖZEN
Danışman: Emine ÖKSÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Davranışsal bağımlılıklardan biri olan sosyotelizmin ve diğer bireylerin duygu, davranışlarına aşırı farkındalık/duyarlılık olarak tanımlanan kişilerarası duyarlılığın iletişimi olumsuz etkilediği bilinmektedir. Bu araştırmanın amacı; hemşirelik öğrencilerinde sosyotelizm ve kişilerarası duyarlılık düzeyini belirlemek, sosyotelizm ve kişilerarası duyarlılığı etkileyen faktörleri ve sosyotelizm ile kişilerarası duyarlılık arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Hemşirelik Fakültesi'nde okuyan öğrenciler ile Ekim 2021- Ocak 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 560 öğrenci dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri; Öğrencileri Tanıtıcı Bilgi Formu, Genel Sosyotelizm Ölçeği ve Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 26 bilgisayar programı kullanılarak analiz edilmiştir. Tanımlayıcı verilerde ortalama, standart sapma, minimum, maksimum, frekans ve yüzde kullanılmıştır. İkili grup karşılaştırmalarında Bağımsız Gruplarda Mann Whitney U testi, üç ve daha fazla grup karşılaştırmalarında ise Kruskal Wallis H testi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Ölçek puanları arasındaki ilişki ise Spearman korelasyon testi ile değerlendirilmiştir. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmada katılımcıların Genel Sosyotelizm Ölçeği toplam puan ortalaması 42,68±17,70, Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği toplam puan ortalaması 86,01±19,36 olarak bulunmuştur. Katılımcıların akıllı telefonda geçirilen günlük süreye göre Genel Sosyotelizm Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (H=43,060, p=<0,001). Kişilerarası iletişimde kendini değerlendirme puan ortalamaları ile Genel Sosyotelizm Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü orta seviyede ilişki saptanmıştır (r= -0,161, p=<0.001). Katılımcıların akıllı telefonda geçirilen süreye göre Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında (H=21,10, p=<0,001) ve sınıf düzeyine göre atılgan olmayan davranışlar alt boyutu puan ortalamaları arasında (H= 12,86, p=0,006) istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Kişilerarası iletişimde kendini değerlendirme puan ortalamaları ile Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü zayıf düzeyde bir ilişki saptanmıştır (r= -0,237, p=<0,001). Hemşirelik öğrencilerinin Genel Sosyotelizm Ölçeği toplam puanları ile Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği toplam puanları arasında istatistiksel anlamlı, pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur (r=0,355, p=<0,001). Sonuç: Araştırma bulgularına göre; günde 3 saat ve daha fazla akıllı telefonda zaman geçiren ve kişilerarası iletişimde kendisini yetersiz olarak değerlendiren hemşirelik öğrencilerinin sosyotelizm davranışları ve kişilerarası duyarlılık düzeyleri artmaktadır. Birinci sınıf öğrencilerin ikinci sınıf öğrencilerine göre atılgan olmayan davranışları daha fazladır. Ayrıca bu çalışmada öğrencilerin sosyotelizm davranışları artıkça kişilerarası duyarlılıkları da arttığı saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda; hemşirelik gibi iletişimin önemli olduğu bir mesleği icra edecek öğrencilerde sosyotelizm davranışlarını azaltmaya ve kişilerarası iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik ders ve eğitimlerin daha fazla müfredata eklenmesi önerilebilir.